De Mexicaanse vakbondsmaffia sterft maar langzaam uit

Mexico-Stad – Vorig jaar onthulde hij nog een levensgroot standbeeld van zichzelf, in de hal van het hoofdkwartier van de Confederatie van Arbeiders van Mexico (ctm).

Dat had hij wel verdiend, vond de oude man.

Joaquín Gamboa is op 94-jarige leeftijd overleden. Volgende maand zou hij herkozen worden als secretaris-generaal van het overkoepelende vakverbond, de laatste etappe om tot zijn honderdste aan te blijven als de supervakbondsleider van Mexico. Het mocht niet zo zijn.

Vakbondsleiders in dit land vormen een speciale kaste die zich door niets laat afremmen en voor wie het woord corruptie met louter hoofdletters dient te worden geschreven. Zij houden het arbeidersvolk in het gareel en helpen de Partij van de Institutionele Revolutie (pri) bij het winnen van verkiezingen. Die partij was in de vorige eeuw 72 jaar ononderbroken aan de macht en zit sinds drie jaar weer in het zadel.

In ruil voor die steun mogen vakbondsleiders zich grenzeloos verrijken: paleizen, privé-vliegtuigen, volbloedpaarden. Toen Gamboa in een peperdure auto op een bijeenkomst arriveerde en hem werd gevraagd of dat niet onkies was, zei hij op hoge toon: ‘Wat? Omdat de arbeiders het klote hebben moet ik het ook klote hebben?’

De club van de eeuwigheid worden ze genoemd, of de dictators van de vakbondsmaffia. Ze handhaven zich met omkoping, manipulatie, zwarte lijsten, statutenwijzigingen. Velen hebben bovendien een bijbaantje als senator of parlementslid, voor de pri uiteraard.

Joaquín Gamboa was al eens fractievoorzitter in het parlement en later senator. Ook was hij tot zijn dood secretaris-generaal van de Federatie van Arbeiders van Mexico-Stad. Dat was hij sinds 1971. Zijn geheim? Hij was de handenkusser van de Mexicaanse president van dienst, een persoonlijke vriend van alle presidenten van de afgelopen halve eeuw. Op de Dag van de Arbeid placht hij namens de arbeiders ten paleize ‘hun loyaliteit aan de president en hun sympathie voor hem’ over te brengen.

De enige die uit de club van de eeuwigheid is verbannen, is Elba Esther Gordillo. De voormalig leidster van de onderwijzersbond zit in de gevangenis wegens het verduisteren van honderden miljoenen dollars. Maar zij was uit de pri gedeserteerd en had bij de verkiezingen openlijk campagne gevoerd voor de oppositiekandidaat. Voor hoogverraad wordt betaald.