Frits Barend

De moed tot zondigen

Het zijn verwarrende tijden. Joden in de Beethovenstraat, de woorden alleen al. Joden in de Beethovenstraat in Amsterdam raakten in conflict met leden van het Palestina Komité Nederland, zoals het officieel heet. Die leden deelden op sabbat in de Beethovenstraat folders uit met een oproep te komen demonstreren tegen het optreden van het Israëlische leger in de bezette gebieden. Het tekent de gespannen sfeer in steden met veel joden als Antwerpen, Brussel en Parijs dat de misschien licht provocerende, maar op zichzelf onschuldige daad van het uitdelen van folders heeft geleid tot «onvriendelijkheden» en aanklachten over en weer.

Een dag later pleitte de Belgische moraalfilosoof Etienne Vermeersch op de VRT voor een verbod op de Belgische equivalent van het NIW, het Belgisch Israelitisch Weekblad. Ondertussen vergelijkt Marcel van Dam niet gehinderd door enige historische kennis een keer per twee maanden Israëliërs met de Duitse bezetters. Alsof «wij» ooit Duitsland hebben bedreigd en de Duitsers Nederland daarom zijn binnengevallen. Overigens vergat die Belgische moraalfilosoof niet te vermelden dat hij onder zijn vrienden ook veel joden heeft. Ik verdenk Marcel van Dam er ook van veel vrienden onder zijn joden, pardon, veel joden onder zijn vrienden te hebben. Waarom dan toch die gespannen sfeer die Elsbeth Etty in NRC Handelsblad dwingt tot een column over Marcel van Dam? Waarin ze Van Dam omsingelt om de knock-out te laten toedienen door Arnold Heertje in Het Parool. Beide columnisten verwoorden wat veel joden voelen, maar wat ze nooit kunnen bewijzen, waarmee ze o zo voorzichtig moeten zijn. Ze verwoorden dat het salonfähig wordt om weer hier en daar een hekel te mogen hebben aan joden en zien Marcel van Dam als een niet verwacht symbool van die ontwikkeling in het begin van de 21ste eeuw. Zij voelen zich onveilig in de buurt van mensen als Vermeersch en Van Dam. Het is een gevoel dat je niet zo gauw verwoordt. Toch hebben ze de moed gehad om dat in een column te verwoorden en Van Dam te typeren als antisemiet. Zij hebben gezondigd tegen de regel die gebiedt dat er, zoals we allen weten, geen antisemieten zijn.