De nachtvlucht van de getuigenispolitiek

Hij flapte het er ineens uit, Ferd Crone, milieuwoordvoerder van de PvdA, donderdagavond in de Tweede Kamer bij het debat over vliegveld Beek: ‘Ik moet hier nog heel veel leren.’
Valse bescheidenheid.

Crone, een paar jaar geleden nog milieuman van de FNV en een paar maanden geleden nog Vrom-ambtenaar, lijkt juist beter dan wie dan ook aan te voelen wat zijn nieuwe baan van hem vereist. ‘Hij vindt wat hij doet’, zei Jan Pen afgelopen zaterdag in een interview over Wim Kok, en hij had het ook over Crone kunnen zeggen. Waarbij je Crone bovendien moet nageven dat hij de tijdgeest goed aanvoelt. Eind jaren zeventig Asva-bons; toen het milieu, nu de werkgelegenheid. Dat is overigens ook beter voor je eigen carriere.
De PvdA, die zich kortstondig sterk had gemaakt tegen nachtvluchten op vliegveld Beek, ging donderdag onder woordvoerderschap van Crone gierend door de bocht. Zonder nachtvluchten is een extra landingsbaan in dat dichtstbevolkte deel van Nederland niet rendabel en daar heeft de PvdA het volgende op gevonden: we beslissen eerst dat de baan er komt, en dan beslissen we later dat nachtvluchten onvermijdelijk zijn.
Toegegeven, de PvdA stond onder forse druk van haar eigen leider Kok en van de VVD. Maar wat had paars ook alweer beloofd? Geen dichtgetimmerd regeerakkoord, meer dualisme tussen Kamer en regering, en dus meer ruimte voor elk van de regeringspartijen om, zonodig in gelegenheidscoalities, besluiten te nemen tegen het regeringsstandpunt in.
En hoe zat het ook alweer met de vernieuwde PvdA, met de beloofde eigenwijze fractieleden die zich niets gelegen laten liggen aan partijdiscipline?
De besluitvorming over Beek leent zich helaas voor een forse portie cynisme. Het debat werd een dag verdaagd en daar ging het dualisme van paars en de nieuwe eigenwijsheid van de PvdA. En daar ging ook de stoerheid van de PvdA over het milieu. Ja zeker, alles moet anders, de hele economie moet zelfs ecologiseren, zegt het PvdA- verkiezingsprogram. Of zoals toenmalig PvdA-fractievoorzitter Thijs Woltgens schreef in zijn twee jaar geleden verschenen Lof van de politiek: 'We zijn bezig de levensvoorwaarden van de aarde te ondermijnen. De ecologische kwestie is daarom nog veel fundamenteler dan de sociale kwestie.’
Maar dat was toen. Nu voerde hij als burgemeester van Kerkrade de Zuidlimburgse lobby aan voor nachtelijke vluchten op Beek. In Lof van de politiek keert Woltgens zich fel tegen de arbeidsgekte. Maar dat was toen. Nu mag de rust van tienduizenden omwonenden best wijken voor mogelijke arbeidsplaatsen. Misschien moet dat maar het credo worden van de nieuwe PvdA: je vindt wat je doet. Een moderne interpretatie van 'het persoonlijke is politiek’.
Liever kleine stapjes dan grote idealen. Daarom is de PvdA in het verkiezingsprogramma wel voor uitbreiding van Schiphol maar tegen nachtvluchten op regionale vliegvelden. En als dat laatste ook nog te veel is, dan zet je dat kleine stapje toch gewoon niet.
'Ik doe niet aan getuigenispolitiek’, zei Crone donderdagavond bij het debat. Misschien kan hij uitleggen waarom je meer bereikt met loze beloften dan met getuigenispolitiek.