H.J.A. Hofland

De Navo

In bange tijden als deze vergeten we dat er nog buitenland bestaat. Maar het is er, meer dan ooit, en het staat paf. Een week geleden besefte het niet meer dan sporadisch dat er een Nederland bestond, behalve dat van de kaas, de klompen en de coffeeshops. Dat is veranderd. Voor ‘de’ Amerikanen horen we erbij. Voor een dikke laag in de Amerikaanse publieke opinie horen we bij het Europa waar het niet pluis is. Het oude werelddeel, nu van Le Pen, Berlusconi, Haider, de rassenhaat en de politieke terreur. Je kunt je uitputten in verklaringen dat het hier anders is, maar spaar je de moeite: ze weten het. Iedere volgende beweging in Europa die als rechts-radicalisme kan worden uitgelegd, wordt bij het bewijsmateriaal gevoegd. Het werkt cumulatief. Het beeld is geworteld, en nu is het automatisch mechanisme van de bevestiging en herbevestiging in werking getreden. Ons mag dat absurd voorkomen, maar zo krijgt de moord in Hilversum zijn internationale betekenis.

Misschien is het nog absurder. Iedere Europese beweging naar rechts, ieder incident waardoor de mening wordt versterkt dat we hier ‘op drift’ zijn, draagt bij tot de rechtvaardiging van het Amerikaanse unilateralisme.

Na 11 september werd de Europese solidariteit in Washington gedoogd. Toen met de geringste Europese hulp het Talibanregime was opgerold, wist de rechtervleugel in Washington het zeker. Als de Europeanen zich méér veroorloofden dan een gehoorzame applausmachine was gegund, konden ze gemist worden. De plannen met Irak, de wijziging en de herziene wijziging van die plannen, veroorzaakte Europese kritiek. Die werd in Washington beschouwd als het volgende bewijs: Europa is niet te vertrouwen. Het verloop van de Israëlisch-Palestijnse oorlog, de afstandelijke onzekerheid van de president persoonlijk, wekte hier geen geestdrift. Alweer een bevestiging dat de Europeanen geruisloos moeten worden afgedankt.

Toen kwam Le Pen, en vervolgens het rumoer in klompenland met een moord als voorlopig besluit. In deze rij van gebeurtenissen past, gezien van de overkant van de Oceaan, dit Nederlandse drama. De Navo is dood, schrijft de altijd zo rustige en scherpzinnige columnist William Pfaff. Je zag het bondgenootschap al een jaar zieltogen. Nu valt vooral de gretigheid op, waarmee het van twee kanten wordt opgedoekt.