Portret van Kauthar Bouchallikht, klimaatactivist en negende op de kandidatenlijst van GroenLinks. © ANP/ Remko de Waal

Bij de Kamerfractie van GroenLinks ging al de grap rond over Jesse Klaver en de zeven vrouwen. Een wrange grap. Want die drukt de vrees uit dat de actie Stem op een Vrouw voor GroenLinks tot gevolg zou hebben dat na het verlies van toch al zes zetels de drie mannen achter Klaver, op de plaatsen drie, zes en acht, ook nog eens uit de Kamer verdwijnen. Terwijl bij die eerste acht op de lijst van GroenLinks ook al vier vrouwen zaten. Ieder de helft, dat lijkt toch een eerlijke verdeling.

Dat uitgerekend GroenLinks gevoelig is voor de actie Stem op een Vrouw is niet verwonderlijk. Vooral hoogopgeleide, jonge vrouwen voelen zich tot deze partij aangetrokken. Dat veel van hen niet op een van de eerste vier vrouwen op de kandidatenlijst hebben gestemd, was vervolgens ook het doel van de actie. Stem op een Vrouw, maar dan een die lager op de lijst staat, zodat deze vrouw de kans maakt op eigen kracht de Kamer in te komen, daarmee een hoger op de lijst geplaatste kandidaat verdringend. En misschien is dat wel een man.

Twee vrouwen op de GroenLinks-lijst is dat al gelukt. De nummer negen, Kauthar Bouchallikht en de nummer tien, Lisa Westerveld. Daardoor verliest er al één man achter Klaver zijn Kamerzetel, Paul Smeulders, het Kamerlid dat zich de afgelopen jaren bezig hield met onder andere wonen en werk. En toen waren er nog maar twee.

Daardoor moet ook de nummer zes op de lijst zich zorgen maken, Bart Snels. Het Kamerlidmaatschap van deze financieel woordvoerder van de fractie wordt bedreigd door kandidaat nummer achttien, Stephanie Bennett. Formeel vrijdag, maar in de praktijk zal eerder duidelijk worden of Bennett op eigen kracht voldoende voorkeursstemmen heeft gehaald en ook Snels zijn zetel kwijt is. Waardoor ze bij GroenLinks dan moeten zeggen: en toen was er nog maar één.

De actie Stem op een Vrouw draagt er zo toe bij dat er ervaring weglekt uit de Tweede Kamer. Draagt er extra toe bij, moet ik zeggen. Want dat gebeurt al door het zetelverlies van menige partij, de komst van nieuwe partijen, de groei van bijvoorbeeld D66 en Forum voor Democratie én door de vernieuwing die politieke partijen zelf al hadden aangebracht op de kandidatenlijst. Bij GroenLinks stond bij de eerste acht al een nieuweling, door de voorkeursactie worden dat er twee, mogelijk drie. Lisa Westerveld die ook op eigen kracht de Kamer in komt, was al Kamerlid.

De versnippering in de nieuwe Kamer – met vanaf volgende week woensdag maar liefst zeventien fracties – én de vele nieuwe, onervaren Kamerleden, heeft een groot gevaar in zich: een verzwakte parlement dat zijn controlerende taak niet kan waarmaken. Dat is een cynisch resultaat van deze verkiezingen na een turbulente periode op het Binnenhof waarin juist bleek hoe belangrijk het is dat de Kamer vakkundig, gedegen en volhardend het zittende kabinet het vuur aan de schenen legt. Met de Kinderopvangtoeslagenaffaire als meest in het oog springend dossier.

Maar kleine fracties hebben daar de mankracht niet voor. Hoe denkt Liane de Haan van 50PLUS dat in haar eentje te gaan doen? Of Sylvana Simons van BIJ1? Caroline van der Plas van de BoerenBurgerBeweging? Alle drie opereren niet slechts alleen, ze hebben ook geen enkele Kamerervaring.

Maar ook met drie Kamerleden is een fractie nog steeds klein, zeker als je niet kunt bogen op de decennialange traditie zoals de SGP wel kan. Dus hoe denkt Volt dat te gaan doen, een nieuwkomer in de Kamer?

Van de in totaal zeventien partijen hebben er maar liefst dertien minder dan tien zetels in de nieuwe Kamer. Daar zitten dan wel ervaren partijen bij als PvdA, SP en GroenLinks. Maar laat je die weg en ga je uit van minder dan acht zetels dan zijn dat nog altijd negen partijen. Meer dan de helft. Voor de eerlijkheid, ook hier zitten ervaren politieke partijen bij, zoals de SGP, de ChristenUnie en de Partij voor de Dieren.

Toch is de roep om meer tegenmacht vanuit de Kamer met deze verkiezingsuitslag niet dichterbij gebracht, eerder verder uit zicht geraakt. De versnippering leidt er bovendien toe dat elk van die fracties hard op de eigen trompet gaat toeteren. Om toch maar de aandacht te trekken. Verdeel en heers, is de uitdrukking. Alleen is die verdeling hier door de kiezers aangebracht. Niet door de ‘heersers’. Al kunnen die er wel van profiteren. Wat het ongenoegen en wantrouwen alleen maar verder zou aanwakkeren.