De Noord-Koreaanse troefkaart

Peking - Sommigen suggereren dat Peking de panda-diplomatie kan bevriezen om de Verenigde Staten mores te leren vanwege de recente Amerikaanse wapenverkopen aan Taiwan en Obama’s ontmoeting met de dalai lama vorige week. Of ze in Washington daar nu echt van schrikken is natuurlijk de vraag. Anderen bediscussiëren de mogelijkheden voor economische strafmaatregelen of zelfs een verse Koude Oorlog. Dat maakt in Washington stevige indruk maar heeft dan weer als nadeel dat het ook wel eens als boemerang kan uitpakken. De moderne Volksrepubliek maakt onscheidbaar deel uit van het wereldgebeuren en openlijke vijandigheid heeft zo z'n consequenties.
Volgens geruchten koos Peking daarom vooralsnog voor een meer creatieve weg: schoppen waar het echt pijn doet zonder daar direct de gevolgen voor te hoeven dragen: in weerwil van VN-sancties 7,5 miljard euro voor het straatarme buurland Noord-Korea. In ruil daarvoor zou de Chinese bureaucraat Wang Jiarui deze maand met de hoogste eer zijn begunstigd die in Pyongyang aan simpele stervelingen wordt verleend: een fotomoment met Kim Jong-il.
Officieel staat Peking onwrikbaar in het internationale kamp en poogt in naam van de VN Noord-Korea tot nucleaire ontwapening te brengen. China is daartoe uitermate geschikt omdat het de enige is met echt overwicht over dat paranoïde regime. Het kan, in de woorden van de voormalige Amerikaanse VN-afgevaardigde John Bolton, ‘dit morgen al beëindigen’. Probleem is alleen dat Peking daar niets voor voelt. 'De internationale gemeenschap maakt een vergissing als het denkt dat de nucleaire kwestie ook voor de Chinezen boven aan de Noord-Korea-agenda staat’, zegt de Amerikaanse deskundige Don Kirk. 'In werkelijkheid doen ze er alles aan om het Kim-regime overeind te houden.’ Daar heeft Peking goede redenen voor. Een implosie van het straatarme Noord-Korea betekent een invasie van miljoenen vluchtelingen en brengt de toch al wankele etnische balans in China’s noordoosten in gevaar. Ook vindt Peking een geestelijk gestoord buurland verre van ideaal, maar nog altijd te verkiezen boven opschudding in de geopolitieke situatie. China kan in dat geval misschien proberen Noord-Korea militair onder eigen gezag te krijgen, maar Zuid-Korea en Amerika hebben ongetwijfeld ook hun scenario’s. En wat als dat botst?
'Voor Peking is Noord-Korea niet alleen een strategische partner’, zegt Kirk, 'maar inderdaad ook een wapen om Amerika te weerhouden van acties die Peking schadelijk acht voor het eigenbelang. Geen betere manier om Washington onder druk te zetten dan berichten dat Peking relaties met de oude bondgenoot aantrekt.’