Dans

De nostalgie overstegen

HOLLAND FESTIVAL

Vorige week vond met de dansvoorstelling Three Solo’s and a Duet de aftrap plaats van het Holland Festival. Een nogal neutrale titel voor een voorstelling die al maanden van tevoren was uitverkocht en waarvoor tout cultuurminnend Nederland, de koningin incluis, zijn opwachting maakte. Rede voor de belangstelling waren de solisten op het affiche; sterdansers Mikhail Baryshnikov en Ana Laguna.
Dansliefhebbers hebben bij deze namen geen aanvullende informatie nodig. De Russische Baryshnikov stond vanaf het moment dat hij in 1974 in Canada asiel aanvroeg in de internationale schijnwerpers en liet met zijn fenomenale sprongkracht, virtuoze pirouetten en gepolijste techniek de harten van danspers en publiek sneller kloppen. Ana Laguna staat vooral te boek als de muze van de Zweedse choreograaf Mats Ek. Zij vertolkte jarenlang de hoofdrollen in diens moderne versies van Het Zwanenmeer, Giselle en Carmen. Haar geaarde kracht en de manier waarop zij elke beweging een onmiskenbare emotionele lading mee kon geven maakten ook haar optredens onvergetelijk. Het is dan ook bijzonder dat het Holland Festival deze iconen wist te strikken om Three Solo’s and a Duet ook in Amsterdam uit te komen voeren.
De choreografieën in dit programma zijn stuk voor stuk smaakvolle vehikels voor de talenten van de inmiddels 61 jaar oude Baryshnikov en de wat jongere Laguna. Valse fantasie van Alexei Ratmansky is een luchtige solo waarin Baryshnikov als grijze gentleman tussen veel pantomime door laat zien dat hij nog steeds grote présence heeft en beschikt over een feilloze muzikaliteit. In zijn tweede solo Years Later, gemaakt door Benjamin Millepied, gaat de Rus een gedanste dialoog aan met een projectie van zichzelf op het achterdoek van het podium. Op de beelden zien we onder anderen een piepjonge Baryshnikov terug die laat zien dat zijn naam al vroeg in de sterren geschreven stond. Met katachtige souplesse en elegante viriliteit vliegt en draait hij in zwart-wit over het scherm. Het is mooi om te zien hoe zijn jeugdige kracht nog doorfonkelt in de bewegingen van de oudere danser.
Ook in Laguna ontdekken we nog steeds de expressieve kracht die haar wereldberoemd maakte. Vanaf de eerste seconden van het poëtische Solo for Two (een choreografie van Mats Ek) heeft ze het publiek totaal in haar greep. Met haar doorleefde manier van dansen en veel gevoel voor detail weet ze het stille verdriet en de ingehouden wanhoop die in dit werk vervlochten zitten bijna als vanouds over te brengen.
In Mats Eks duet Place delen Laguna en Baryshnikov het podium. In een sober decor geven zij gestalte aan een ouder stel dat worstelt met het einde van hun relatie. Met meer dan veertig jaar vakmanschap in lijf en leden zijn zij als geen ander in staat om de weemoed, de balorigheid en de woede om hun gefrustreerde liefde in dans uit te drukken.
Daarmee is Place ook het enige stuk waarin de hogere leeftijd van deze dansers een artistieke meerwaarde betekent. Tijdens de solo’s in het eerste deel van de avond flirtte zowel Baryshnikov als Laguna wel erg nadrukkelijk met het verleden. Hij spiegelt zich letterlijk aan zijn bijna halve eeuw jongere ik, en zij danst nog steeds Mats Ek. Hierdoor overstijgen de solo’s met moeite de nostalgie naar de glorietijd van deze dansers en voegen ze weinig toe aan het kunstenaarschap van Baryshnikov en Laguna. Desalniettemin een feest voor de (her)kenners, en wat een klinkende namen bij het startschot van het Holland Festival.

Three Solo’s and a Duet, gezien op donderdag 4 juni op het Holland Festival