POPMUZIEK: The Gaslight Anthem

De ogen van Bette Davis

In het openingsnummer van Handwritten, het onstuimige en opwindende 45,zingt The Gaslight Anthem-zanger Brian Fallon over een nummer dat hij keer op keer zou willen horen. ‘Drop the needle again’, _zingt hij, en _‘Turn the record over’.

Needle. Record. In 2012.

Het was Tony Soprano die ooit in een stekelig gesprek zijn rechterhand Paulie toevoegde: ‘“Remember when” is the lowest form of conversation.’ Die zin is al vanaf het begin niet besteed aan The Gaslight Anthem uit New Jersey, de beste nieuwe band die gitaarrock de afgelopen tien jaar voortbracht. Al drie formidabele albums bedient de band zich van een onderling sterk samenhangend geheel van muziek, uiterlijk, thematiek en vocabulaire: dit is het domein van de opgestroopte mouwen, de eindeloze autoritten en de romantiek van de radio. The Gaslight Anthem is een band die zichzelf in een traditie plaatst, en het is onmogelijk die traditie te beschrijven zonder de namen van Bruce Springsteen, The Clash, The Replacements, Social Distortion en Pearl Jam te noemen. Het is door die indrukwekkend consistente kwaliteit van hun nummers en hun meestal bevlogen optredens ook de band bij uitstek die al enige tijd een grote toekomst wordt toegedicht. Steeds groter stond hun naam de afgelopen jaren op festivalposters, en van de oude zaal van de Melkweg via de grote staan ze nu in Paradiso. Maar vooral is Handwritten hun belangrijkste album: het eerste dat verschijnt bij een grote, major platenmaatschappij, en de promotionele kracht die daarbij hoort. Dat is een categorie albums op zichzelf: de eerste voor een major platenmaatschappij van een band die al in kleinere kring een eigen geluid en identiteit heeft opgebouwd. Ineens is er substantieel budget voor opnamen en productie, maar ook de druk dat geld terug te verdienen, en het perspectief uit de eigen schaduw te springen.

De producer van Handwritten is Brendan O’Brien. Daarmee heeft de band de man in huis gehaald die de afgelopen jaren hun eigen helden (Pearl Jam, Springsteen) heeft geproduceerd. Het verschil met de vorige albums is duidelijk hoorbaar. Dat is grotendeels een compliment: O’Brien heeft de randjes niet té enthousiast weggevijld. Het lijkt er een beetje op dat The Gaslight Anthem een album heeft willen maken dat de band opnieuw voorstelt aan nieuwe luisteraars. Wie de vorige albums al kent, met name de laatste twee, en ook dat van Fallons andere band Horrible Crowes, hoort veel zelfherhaling, zowel tekstueel als muzikaal. Dezelfde riff­jes, zang­lijnen, opbouw, woordkeuzen of variaties daarop. Maar zo weinig als The Gaslight Anthem met de uitspraak van Tony Soprano op zal hebben, zo enthousiast zullen de bandleden Reve’s ‘Wie moet ik anders herhalen?’ onderschrijven.

En wat is het weer vaak raak, zowel in het snellere werk als Desire, in ballads als Mae als in de opvallend veelvuldige midtempo­nummers daartussenin. Dat komt door het hoorbare ambacht van vier mannen die een leven lang zélf hebben geleefd en geslapen ‘with the radio on’, precies weten wat ze willen maken, en beschikken over een zanger die een verhaal kan schrijven en vertellen. En die op de schaarse momenten waarop hij het domein van de kitsch gevaarlijk nadert (‘desire’ op ‘fire’ laten rijmen, een meisje Bette Davis Eyes toeschrijven) het zo overtuigend weet te zingen dat hij daar grijnzend mee wegkomt.


The Gaslight Anthem speelt volgend weekend op Lowlands. De band staat op 23 oktober in Paradiso, Amsterdam (uitverkocht)