De ondergang van een Duits vlaggenschip

Berlijn – Alsof de Duitse cultuur vlak voor haar definitieve ondergang staat. Zo heftig reageren de dichters en denkers van het land op de machtsstrijd bij uitgeverij Suhrkamp. Auteurs en medewerkers dreigen het gerenommeerde uitgeefhuis op slag te verlaten indien Hans Barlach, eigenaar van 39 procent van de aandelen, het er voor het zeggen krijgt.

Wie kent ze niet, de sober vormgegeven boeken van het kwaliteitsmerk Suhrkamp. De wetenschappelijke reeksen in alle kleuren van de regenboog. De voor de eeuwigheid geproduceerde dundrukuitgaven met klassieke werken. De met zorg geredigeerde romans van de belangrijkste hedendaagse auteurs. De toonaangevende essays van de tijd. Als het aan Hans Barlach ligt, zo beweren boze tongen, komt daar allemaal een eind aan. Hij wil dat de uitgeverij eindelijk ordentelijk winst gaat maken. En dat kan heel simpel, zei hij eens. Geen nieuwe auteurs, geen nieuwe reeksen, maar gewoon alles wat al in huis is zo goed mogelijk verkopen. Dan is tot vijftien procent winst haalbaar.

Om dat doel te bereiken moet hij af van de huidige leiding. Die ligt in handen van Ulla Unseld-Berkéwicz, de ravissante weduwe van Siegfried Unseld, die de uitgeverij groot maakte. Als voorzitter van de Unseld Stichting, die 61 procent van de aandelen bezit, heerst Berkéwicz als een moederkloek over het bedrijf. Dat zint niet iedereen. Al vrij snel verlieten enkele oudere heren, onder wie Marcel Reich-Ranicki en Martin Walser, de uitgeverij. Vooral Berkéwicz’ besluit om van Frankfurt naar Berlijn te verhuizen stuitte bij behoudzuchtige auteurs op verzet. Haar motief: veruit de meeste auteurs wonen in de stad waar de uitgeverij ooit is opgericht.

Berkéwicz wordt door haar auteurs op handen gedragen. Niet omdat ze zo’n goed zakelijk inzicht heeft, maar omdat ze zo zorgzaam met haar auteurs omgaat. Die waren dan ook diep verontwaardigd toen Barlach bij de rechter gedaan kreeg dat ze haar functie als zakelijk leider moest opgeven. Sterauteur Peter Handke noemde Barlach zelfs ‘de vleesgeworden duivel’.

Berkéwicz heeft beroep tegen haar ontslag aangetekend. Maar Barlach heeft zich als een teckel in de uitgeverij vastgebeten. Per maand geeft hij circa zestigduizend euro uit aan advocaten die hem de leiding van de uitgeverij moeten bezorgen. Of doet hij dat alleen om zijn aandelen uiteindelijk zo duur mogelijk aan de Unseld Stichting te verkopen? De rechter heeft Berkéwicz en Barlach tot eind dit jaar de tijd gegeven om hun ruzie uit te praten.