De ondergang van szalasi de vrienden van het derde rijk 3

De ondergang van Roemenie op 23 augustus 1944 was voor Hitler meer dan het tweede grote verraad van een bondgenoot, na dat van Italie in 1943. Het zou na de ontruiming door de Duitsers van Roemenie kunnen uitlopen op een catastrofe in Hongarije en het verlies van de laatste olievelden. Dan was de oorlog verloren.

Zoals dikwijls in momenten van het grootste gevaar toonde Hitler zich uiterst koelbloedig. Hij ging beslist niet in op het aanbod van Szalasi en zijn Pijlkruisers - de sterkste fascistische formatie in Hongarije - om direct de macht van de regent Horthy over te nemen en de oorlog te radicaliseren. Hitler wist dat Horthy in het geheim zowel met de Amerikanen als met de Russen onderhandelde om nog net voor vijf-over-twaalf uit de totale oorlog, die Hongarije zou kunnen verwoesten, te geraken. Als hij Horthy niet meer aan zijn zijde kon houden, diende Hitler hem uit te schakelen direct nadat zijn verraad zichtbaar zou zijn geworden. Alleen dan zou Hitler zijn gezag hebben kunnen handhaven in een land waar nog altijd de meerderheid achter de oorlog tegen het communisme stond, waarbij de algehele vernietiging bij een nederlaag werd verwacht.
Al in de eerste week van september kreeg Skorzeny, die Mussolini van de Gran Sasso had bevrijd, opdracht zich voor te bereiden op een coup in Bedapest. Skorzeny reisde incognito naar de Hongaarse hoofdstad om er de overval op het koninklijk paleis, waar de regent-Horthy zetelde, uit te dokteren, en de schaking voor te bereiden van Horthy’s zoon, die als zeer pro-geallieerd gold.
De buitengewone stagnatie in Horthy’s onderhandelingen leidde ertoe dat hij pas op 15 oktober ’s middags om een uur een proclamatie voor de radio liet uitspreken die, met allerlei slagen om de arm, inhield dat het Honved-leger in elk geval de wapens neerlegde omdat Hongarije geen slagveld mocht worden. Nadat een klein deel van het leger daarop was overgelopen naar de Russen, hergroepeerde de Wehrmacht bliksemsnel de rest van de Honved, terwijl Skorzeny zijn coup uitvoerde met dezelfde precisie als waarmee hij Mussolini had bevrijd. Horthy’s zoon werd geschaakt, het paleis werd in een bliksemaanval veroverd, en terwijl Horthy en zijn dochter niet eens meer in de badkamers konden omdat de SS zich daar vermaakte, sprak de ijlings opgeroepen Szalasi de pro-Duitse tegenproclamatie uit, die door Horthy, zij het onder voorwaarden, werd geaccepteerd. Hij moest ook dulden dat zijn aartsvijand Szalasi met de vorming van een nieuwe regering werd belast, die full size fascistisch zou zijn. De Pijlkruisers trommelden voor de Duitsers nog even twaalf nieuwe divisies op en namen in alle grote steden bezit van de straten om hun sociale revolutie uit te voeren. Die kwam voornamelijk neer op het vervolgen, uit hun huizen verdrijven en vermoorden van de nog overgebleven joden en het verdrijven van alle niet-Hongaren. De nationaal-socialistische leer van Szalasi legde hen immers de stichting op de schouders van een nieuw Groot-Hongaars Rijk, dat de basis zou zijn voor een totale hongaristische zending in Europa.
Wat betreft de pogrom konden de Pijlkruisers het werk voortzetten en afmaken dat door andere Hongaarse collabo’s met goedvinden van Horthy al was gestart. Na de bezetting van Hongarije in maart 1944 - de operatie-Margarete - eiste Hitler een zo snel mogelijke opruiming van de joodse ‘tuberculosebacil’; daar zou Hongarije al een stuk van opknappen. Het leek wel of de Hongaarse heffe onder leiding van Endre en Baky - geen Pijlkruisers, maar zeker zo sinister als Szalasi - er op had zitten wachten.
Slechts enkele tientallen SS'ers behoefden assistentie te verlenen, het waren in feite 20.000 Hongaren die er voor zorgden dat binnen zes weken 450.000 joden naar de vernietigingskampen en gaskamers werden afgevoerd.
De milities van de Pijlkruisers, die tot de val van Boedapest (midden februari) tekeer gingen, barbariseerden de pogrom zoals nergens anders in Europa. Bij tientallen werden verzamelde joden van de Boedapester bruggen het ijskoude water in geduwd. De jeugdbrigades van de Pijlkruisers, jongens van vijftien tot twintig jaar, werden aangevoerd door een franciscaner monnik, pater Andreas Kun, die zelf het pistool hanteerde, joodse vrouwen verkrachtte en bij executies riep: 'In de heilige naam van Christus - vuur!’
De gruwelijke explosie van het Pijlkruisersbewind was de laatste reactie op Hongarije’s trauma van 1920, toen het als zogenoemde verliezer uit de Eerste Wereldoorlog werd gestraft met decimering van een land van twintig miljoen inwoners tot een landje van zeveneneenhalf miljoen inwoners. Vanaf die datum dreven alle partijen op het revanchisme. Om de radicaalste en op haar manier ook sociaal-revolutionaire, fascistische partij van Szalasi er onder te houden voerden de overige partijen, die van christelijken en conservatieven, een opbodpolitiek in extremisme en antisemitisme. Hitler, die Szalasi al voor de oorlog een keer ontving, vond het daarom niet nodig om deze extremist aan de macht te brengen, hij liet liever een conservatief Hongarije onder Horthy a la Vichy-Frankrijk onder Petain zonder morren en schijnbaar in een zekere legaliteit en bondgenootschap naar zijn pijpen dansen.
'Mij zal niet overkomen wat me in Roemenie overkwam. Hongarije zal net zo'n slagveld worden voor Duitsland als Italie’, aldus Hitler in december 1944, toen hij besloot tot enkele verrassende tegenaanvallen, juist in Hongarije. Hij was bezeten van de naam Boedapest, ervan dromend om vanuit Hongarije de Russische kop in Duitsland af te knijpen. Zijn nieuwe straaljagers zouden vervolgens het luchtruim voor Duitsland schoonvegen en de ommekeer in de oorlog brengen.
De Pijlkruisers konden hun geluk niet op toen Hitler op Nieuwjaarsdag 1945 in de aanval ging. De operatie-Frulingserwachen werd de Russen bijna nog noodlottig. Szalasi had in februari al met Ante Pavelic van Kroatie een verdrag gesloten over de vraag hoe ze dadelijk de Balkan onder elkaar gingen verdelen.
Keihard werkte Szalasi tegelijkertijd door aan zijn Verzameld Werk, een eindeloze reeks theoretische geschriften en een dagboek. Hij was door werkelijk geniaal-demagogische campagnes de man geweest die de Pijlkruisers had gemaakt. In 1944 had de partij 500.000 leden. Nimmer is er buiten Italie en Duitsland een grotere fascistische partij geweest.
Szalasi’s leer was sterk doortrokken van esoterische elementen. Hij had steeds astrologen om zich heen, de Schotse spiritist Campbell was tot het laatst toe bij hem en liet nog in april voor de verbaasde ogen van de Duitsers de tafels rond Szalasi dansen.
Van de voormalige legermajoor ging een geweldige charismatische invloed uit. Het gerucht ging dat hij kinderen kon genezen en verschijningen van Christus kreeg. Zijn laatste woorden voor het Hongaarse volksgerechtshof, dat hem in 1946 tot de strop veroordeelde, waren dan ook: 'Ik geloof in een nieuwe, geheel christelijke wereldorde waarbij de paus heerser zal zijn van de wereld.’