H.J.A. Hofland

De ontmaskering van Bush

Lang geleden! De beelden van Yasser Arafat in het ziekenhuis, zijn bloed offerend voor de gewonden van de Twin Towers. Arafat had begrepen dat na 11/9 de verhoudingen principieel waren veranderd. Wat tot dan toe bekend stond als «het conflict in het Midden-Oosten», zou nu tot onderdeel van de nieuwe internationale oorlog worden bevorderd. Dat bood de Palestijnen misschien een kleine kans op verbetering, maar er dreigde ook groot gevaar. Arafat gaf zijn bloed als alibi. Kijk! Met al-Qaeda hebben wij niets te maken. Even leek het erop dat het succes had. Voor het eerst sprak een Amerikaanse president officieel over een Palestijnse staat.

Ook Ariel Sharon zag het gevaar, en zijn kans. Door de mondialisering van het regionale conflict stond hij plotseling in de voorhoede. Een betere gelegenheid om met Arafat en het Palestijnse verzet af te rekenen, zou er niet komen. De strijd escaleerde, de zelfmoordenaars namen de macht over. Arafat werd van alle verbindingen afgesneden. De zelfmoordacties gingen door. De Amerikaanse president koos de kant van Sharon. Natuurlijk voelde die zich gesteund in zijn operatie die uitgroeide tot radi cale afrekening met alle gewapende Palestijnen.

De wereld was verrast. En toen is weer op een andere manier gebleken dat dit geen regionaal conflict is. De Arabische landen, de Europese bondgenoten (als we ze zo nog mogen noemen) en de VN hebben ontdekt dat dit niet de bedoeling is. Demonstranten gaan de straat op. Strijd tegen het internationale terrorisme is iets anders dan het systematisch oorlog voeren tegen een heel volk. De «coalitie» laat het afweten.

Speculeren we niet over de afloop, maar proberen we een paar conclusies te trekken. Allemaal zorgwekkend. De eerste is dat het bewind van Bush de mondiale betekenis van «het conflict in het Midden-Oosten» vrijwel voortdurend heeft onderschat. Dat was al het geval voor 11/9. Daarna leek het even anders. Maar nu, door Arafat te behandelen volgens de formule van Sharon — «hij is irrelevant» — heeft Washington hem en alle Palestijnen als partij van geen betekenis verklaard. Want er is geen andere leider dan Arafat.

Zo heeft de Amerikaanse buitenlandse politiek zich door Sharon laten gijzelen. Dit leidt tot de tweede conclusie. Washington heeft zich ongelooflijk in de Israëlische premier/krijgsman vergist. Alsof er geen biografie van hem bestond. Ook tegen het einde van vorig jaar, toen al ruimschoots duidelijk was wat Sharons einddoel was, heeft Bush niets gedaan om die vergissing goed te maken.

De afgelopen week hebben Bush en de zijnen ontdekt wat ze in het Midden-Oosten aan het doen waren. De president maakte een draai van 180 graden. «Staak de oorlog! Nu!» Na alles wat er het afgelopen half jaar is gebeurd? Na alle resultaten die Sharon op zijn manier heeft bereikt? Verplaatsen we ons in zijn wereldbeeld. Hij zou wel gek zijn! De paar dagen of weken die hij nog van zijn vorm van eindoplossing is verwijderd, zal Bush ook wel uitzitten. Dat gesputter nemen we op de koop toe. In feite duurt de gijzeling van de Amerikaanse president voort. Waarom neemt Sharon die risico’s? Omdat ze voor hem aanvaardbaar zijn. En waarom zijn ze aanvaardbaar? Omdat hij bewezen heeft dat hij een aanmerkelijk sluwer en krachtiger persoonlijkheid is. En dit is de belangrijkste conclusie. De ontmaskering van George W. Door deze oorlog is de machtigste man ter wereld voor de wereld gereduceerd tot een zwakke, zwalkende persoonlijkheid. Voor de televisie kan hij feilloos zijn strijdvaardige gemeenplaatsen laten horen. Gemeten naar zijn kracht kan hij niet in de schaduw van Sharon staan. Dat is bewezen.