De oorlog om anne frank

Eigenlijk houdt hij niet van Anne Frank, zo bekende Riod-medewerker David Barnouw onlangs in De Telegraaf. Al die bekentenissen van een bakvis, het had hem nooit bovenmatig kunnen boeien. Hij leest liever echte oorlogsboeken. Dat was geen beletsel voor de jonge energieke Riod-medewerker om een graantje mee te pikken van de huidige Anne-golf door het boekje Anne Frank voor beginners en gevorderden op de markt te brengen. Sterker nog, Barnouw gedraagt zich momenteel als het eerste familielid van de familie Frank, zeg maar: Anne’s stadhouder op aarde.

Op hoge toon, zelfs dreigend met juridische stappen heeft Barnouw afgelopen week namens het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie vijf ontbrekende pagina’s opgeëist uit het manuscript van Anne’s dagboek. Die pagina’s waren door vader Otto Frank vlak voor zijn dood in 1980 toevertrouwd aan zijn vriend Cor Suijk, kennelijk met het verzoek om met publicatie te wachten totdat alle betrokkenen waren gestorven. Gegeven het delicate karakter van de tekst is de handelwijze van vader Frank goed te begrijpen: de vijf bladzijden uit het dagboek van het ondergedoken meisje gaan over de spanningen in het huwelijk van haar ouders en schijnen bovendien pijnlijke ontboezemingen te bevatten over moeder Frank. De publicatie van het dagboek van zijn dode dochter, hoewel zijn eigen initiatief, moet al een kras op de ziel van Otto Frank hebben veroorzaakt. Dat hij zichzelf en andere nabestaanden enigszins wilde sparen, was zijn volste recht. Frank bewees zelfs uiterst gewetensvol te zijn, door de pagina’s met de pijnlijke passages niet te vernietigen maar ze aan een vertrouweling te overhandigen.
Cor Suijk, medewerker van het Anne Frank Center in New York, vindt de tijd inmiddels rijp voor publicatie. Dat gebeurt binnenkort in een nieuw boek over Anne Frank van de hand van de Oostenrijkse Melissa Müller-Brandstätter, en ook in een televisiedocumentaire van het Nederlanse televisiebedrijf IDtv. De opbrengsten van de publicatie wil Suijk besteden aan voorlichting over de holocaust en racisme voor de Amerikaanse schooljeugd. De zaak lijkt kortom alleszins bevredigend geregeld.
Zo niet in de ogen van Riod-man Barnouw. Die ziet er geen been in de integriteit van Suijk openlijk te betwisten. Barnouw gelooft er niks van dat Otto Frank en Suijk een regeling hadden getroffen. ‘Veel waarschijnlijker is dat Frank hem (Suijk - rz) de originelen gaf om te voorkomen dat ze openbaar werden gemaakt’, zo verklaarde hij in Het Parool. Barnouw schakelde de landsadvocaat al in om Suijk voor het gerecht te slepen als hij niet onmiddellijk over de brug komt met de bladzijden. Suijk bleef rustig en verklaarde dat het Riod ze kan hebben zodra het boek van Müller-Brandstätter en de IDtv-film af zijn. Maar het getergde Riod blijft met verdachtmakingen komen. Het is een allesbehalve prettig aangezicht, deze Hollandse razernij rond het dagboek van Anne Frank. Eerbiedige stilte ware te prefereren geweest, gegeven de voorgeschiedenis. Nederland heeft niets van de postume Anne te eisen. Eén keer verraad was wel genoeg.