DESIGN Graduation

De openbare ruimte

De stad Eindhoven is verwikkeld in een strijd met Helsinki om de titel World Design Capital 2012.

Medium music table2

Dat is een mooi doel; het nastreven ervan getuigt (naar Eindhovens eigen zeggen) van ‘de ambities om haar positie als design hotspot van Europa verder uit te bouwen’. Het bidbook beschrijft hoe Eindhoven design wil inzetten om ‘de sociale, maatschappelijke en economische ontwikkelingen in de stad te stimuleren’. Designers zijn dus niet meer de verfraaiers van onze keukens en onze badkamers, maar zij zijn uitgegroeid tot de idealisten-buurtwerkers van onze tijd, stedenbouwkundigen, sociale engineers, onderwijzers en, vooruit, dichters. Denk daar niet te licht over: ‘Design is de toekomst van Europa’, aldus wethouder Mary Ann Schreurs.

Medium music table

Fumiaki Goto

Of dat ergens op slaat is deze weken te zien in een aantal interessante design-evenementen. Dutch Design Week is een grote expositie van werk van zo’n 1500 professionals op verschillende locaties in de stad, zoals De WitteDame, het Designhuis, de TU en het zich voorspoedig ontwikkelende gebied Strijp-S. De krachtcentrale van de Eindhovense ambities blijft toch de Design Academy; daar is de Graduation-presentatie te zien van de twee masters-programma’s, het sociaal geörienteerde Man and Humanity en het wat meer conceptueel gerichte International Masters.

Medium roots l

Gionata Gatto

Als thermometer of Ph-staafje van internationale trends is die presentatie doorgaans erg interessant, en ook dit jaar is er veel aan af te lezen. Veel van de afgestudeerden maken zich zorgen over de kwaliteit van het leven in de openbare ruimte en de teloorgang van sociale interactie. Hun ontwerpen zijn veelal voorstellen voor stedenbouwkundige ‘interventies’, voor heroverweging van bestaande structuren en voor grass-roots-verbeteringen van straat en plein. David Artuffo presenteert een serie anti-automaatregelen voor Turijn, kleine zitgelegenheden en sierlijke paaltjes als een netwerk van pleintjes-op-straat, waarmee de burger ruimte kan terugveroveren. Vergelijkbaar zijn de rijdende bloemperken en verplaatsbare tuintjes van Gionata Gatto, die kunnen worden ingezet in vergeten stukjes van de openbare ruimte om zo de bewoners ‘de sociale waarde van communicatie’ te kunnen teruggeven. Ook de analyse van de openbare ruimte in Sao Paolo door Andrea Bandoni zoekt dat effect. Zij laat zien dat de –

Medium roots l

ongetwijfeld gerechtvaardigde – noodzaak tot beveiliging van privé-bezit en de bestrijding van overlast door dakloze straatbewoners de stad tot een vesting maakt. In de praktijk kan niemand meer echt gebruik maken van de openbare ruimte. Dat leidt tot een vergaande verarming van het openbare leven, en tot het verdwijnen van mogelijkheden tot coëxistentie tussen arm en rijk. Dat is, in een miljoenenstad als Sao Paolo, geen loos vraagstuk.

Medium 3683737691 a7ec98d9ae

Sonja Bäumel

Het zijn gewetensvolle, relevante projecten. Toch gaat het hart sneller slaan bij de meer extreme of meer fantasierijke types. Eerst: de onwaarschijnlijk mooie objecten van Fumiaki Goto, waarin de poëzie van Japanse metaforen is vervat. Dan: de voorstellen van Mike Thompson om stamcelonderzoek als onderwerp van design te beschouwen. Dat liegt er niet om. Waarom niet een extra stuk bot aan je scheenbeen laten groeien, zodat je kinderen het na je dood als hamer kunnen gebruiken? Ten slotte, zeer intrigerend: de presentatie van Sonja Bäumel, die een nerveus makend onderzoek deed naar de aanwezigheid van bacteriën op het menselijk lichaam, die misschien wel als geïntegreerd onderdeel van mode en warmtehuishouding zouden kunnen worden ingezet. Daar krijg je gewoon jeuk van.

www.dutchdesignweek.nl
www.masters.designacademy.nl/2009