De opiniepagina van Ha’aretz

Onsuccesvolste oorlog ooit

door ZE’EV STERNHELL

Zonder ideologische reden kon het niet langer. Daarom is een onsuccesvolle militaire campagne, toen duidelijk werd dat die zijn doel niet bereikte, met een magische staf omgetoverd tot een overlevingsoorlog. (…) Zo is een collectieve strafexpeditie, die gehaast en zonder zuivere beoordelingen en op basis van incorrecte veronderstellingen is begonnen, uitgedraaid op een oorlog op leven en dood, om niet te zeggen een soort tweede Onafhankelijkheidsoorlog. In de pers zijn zelfs pijnlijke vergelijkingen gemaakt met de strijd tegen het nazisme, vergelijkingen die niet alleen een grove verdraaiing van de geschiedenis zijn maar ook een schande voor de herinnering aan de joden die zijn uitgeroeid.

(…)

De Zesdaagse Oorlog (1967) en de Jom Kippoeroorlog (1973) waren overlevingsoorlogen. Daar heeft de Israëlische krijgsmacht zich ontpopt in al zijn grootheid. De huidige oorlog is daarentegen de meest onsuccesvolle die we ooit hebben gevoerd. Hij is veel slechter dan de eerste Libanonoorlog (1982), die tenminste zorgvuldig was voorbereid en waarin, met uitzondering van de controle over de snelweg Beiroet-Damascus, ook de doelen werden bereikt die toenmalig minister Ariel Sharon van Defensie zich had gesteld.

Het is beangstigend te moeten bedenken dat zij die deze weg nu zijn ingeslagen niet eens wakker liggen van de uitkomst ervan en ook niet van de destructieve consequenties op bijna elk mogelijk gebied, niet van de politieke en psychologische schade, noch van de serieuze klap voor de geloofwaardigheid van de regering of, ja, van de nutteloze dood van kinderen. Het cynisme dat de woordvoerders van de regering, inclusief de militaire correspondenten, oog in oog met de ramp die de Libanezen ondergaan tentoonspreiden, verbaast zelfs sommigen die al lang geleden hun jeugdige illusies hebben verloren.

Ze’ev Sternhell is hoogleraar politicologie aan de Leon Blum-leerstoel op de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem. Sternhell is auteur van verschillende

boeken over de Franse wortels van antisemitisme en fascisme.

Neoconservatieve nachtmerrie

door daniel levy

Een van de meer opmerkelijke aspecten van de Libanonoorlog is de welhaast perfecte symmetrie tussen de politiek van Israël en Amerika. Een echte vriend in het Witte Huis. Geen diplomatiek gezwam van deze president over deëscaleren, stabiliseren. Prachtig. Behalve dan dat Israël, juist nu het een vroege exit-strategie nodig had, zijn diplomatieke opties ook versmald ziet raken door de zwakte en marginalisering van Amerika in de regio.

(…)

Het is moeilijk voor Israël om een regionale strategie te hebben die uit de pas loopt bij de Amerikaanse regering van die dag. Desondanks is de neoconservatieve benadering niet langer onbetwist. Het zou het meest dienstbaar zijn voor de belangen van de VS zelf, van Israël en de regio, als Amerika terugkeert naar proactieve diplomatie, naar realisme en multilateralisme, samen met een duurzaam en hard engagement ter wille van concrete vooruitgang.

(…)

Buiten dat. Israël en zijn vrienden in de VS zouden serieus hun bondgenootschappen moeten heroverwegen, niet alleen met de neocons maar ook met christelijk rechts. De grootste pro-Israël-lobby tijdens deze crisis wordt gemobiliseerd door pastor John Hagee en zijn Christians United For Israel, door iemand die gelooft in Armageddon én al zijn implicaties voor een nogal apart einde van het joodse verhaal.

Daniel Levy was lid van het onderhandelingsteam bij de Oslo-akkoorden

Grillig patriottisme

door yoel marcus

Het Israëlische publiek is patriottisch tot op het bot. Maar het staat ook bekend als grillig. Op een morgen kan het Israëlische publiek plotseling opstaan en lastige vragen gaan stellen in de sfeer van kosten en baten. Zijn de uitkomsten van de door de regering geïnitieerde operatie het waard dat Kiryat Shmona is afgevlakt tot een parkeerplaats? Rechtvaardigen de resultaten dat het mooie Galilea in vlammen is opgegaan? En hoe zit het met die anderhalf miljoen burgers die vluchtelingen in hun eigen land zijn geworden of opgesloten zitten in schuilkelders? Er is niet veel nodig om applaus tot boegeroep te laten worden. Libanon heeft geen goede reputatie in het collectieve geheugen van Israël.

(…)

Sinds Israël zich zes jaar geleden uit Libanon terugtrok, is Hezbollah als een gek in de weer geweest om zich te bewapenen en werd zo een frontlijn voor Iran en een bedreiging voor Israël. De vraag is wat de Israëlische regeringen in die zes jaar hebben gedaan om af te rekenen met die dreiging die voor hun ogen gestalte kreeg. Hezbollah zat pal aan de grens, dichtbij genoeg om hun oogwit te kunnen zien, ze ontvoerde soldaten en liet zich in met provocaties die Israël zo ver dreven dat het ging onderhandelen over gevangenen. Dat op zich is al geïnterpreteerd als zwakte. Israël is onvergeeflijk nalatig geweest door Hezbollah toe te staan zich te voeden en te vermenigvuldigen, zich in te graven en arsenalen op te bouwen.

De regeringen hebben nooit geanticipeerd op de dag van een frontale oorlog in heel Zuid-Libanon. Anders zou het thuisfront toch wel zijn voorbereid? Waarom was er geen inschatting hoe hardnekkig Hezbollah in het gevecht is? Misschien heb ik het fout, maar dit is de eerste oorlog waarin we nog geen Arabische krijgsgevangenen met blinddoeken en handboeien hebben gezien. Wat dacht Ehud Olmert, toen hij ons in een van die churchilliaanse redevoeringen van hem vertelde dat Hezbollah zich wel twee keer zou bedenken voordat ze raketten zou afvuren? Tweemaal? Nog de volgende morgen lanceerde ze er 210.

De aanval van Hezbollah rechtvaardigde een stevig antwoord. Maar de vraag is welke doelen er waren toen de gevechten begonnen uit te monden in een oorlog. Óf de regering heeft haar doelen niet zorgvuldig gedefinieerd, óf het leger heeft ze niet geleverd.

(…)

Deze oorlog is als bij een vlaag begonnen. Het blijft een rechtvaardige oorlog, tenminste als die zo snel mogelijk wordt beëindigd en we in het zadel blijven zitten en niet wegzakken in het dodelijke moeras van Libanon.

Yoel Marcus is redacteur van het dagblad Ha’aretz.

Europa heeft het wel door

door tom segev

Het is moeilijk om uit te maken wie van de twee oorlogssterretjes het meest ergerlijk is: Miri Regev of Condoleezza Rice. Het is zeker niet gemakkelijk om woordvoerder te zijn van een verwarrende en zinloze oorlog. Maar de stotterende positie van de Amerikanen vereist wel een herbeoordeling van onze houding tegenover de VS, tenminste jegens de VS van George Bush. Dit moet niet worden opgevat als een van die idiote anti-Amerikaanse uitbarstingen in Europa. Maar nu de vijfde verjaardag van de aanval op de Twin Towers dichterbij komt, wordt het mogelijk om te zeggen dat Amerika – het land dat veel Israëliërs hebben overgenomen als hun baken van waarden, bijna als tweede moederland – de afgelopen jaren een groot deel van zijn morele gezag heeft verloren. Dat biedt een goede gelegenheid om onze relatie met Europa te overdenken.

[…]

De VS hebben Israël de afgelopen 39 jaar, sinds de Zesdaagse Oorlog, niet gedwongen zich terug te trekken van de Westoever, maar ze hebben wel meer dan eens militaire acties van Israël geblokkeerd. We zijn er in die tijd aan gewend geraakt dat de Amerikanen ons redden, niet alleen van de Arabieren maar ook van onszelf. Dit keer niet. Het is nog onduidelijk of deze oorlog is gecoördineerd met de VS. Hoe dan ook, de indruk bestaat dat de Amerikanen de gebeurtenissen in Libanon verbinden met hun eigen falende avontuur in Irak.

De Israëlische elite bestaat, op alle terreinen, uit mensen die een aantal jaren in de VS hebben doorgebracht en niet alleen met professionele vaardigheden zijn teruggekeerd maar ook met waardering voor de waarde van individuele en essentiële vrijheden. Over het algemeen is dit een nuttig proces geweest, al heeft het eveneens bijgedragen aan een langzaam wegkwijnen van sociale compassie. Maar dit proces van Amerikanisering heeft ertoe geleid dat Israël de laatste jaren ook een rol begeerde in de oorlog tegen de «as van het kwaad», zoals Bush het omschreef.

In die zin heeft Israël de morele waarden van Hezbollah overgenomen: wat zij doen met de bewoners in Noord-Israël kunnen wij ook met de burgers van Libanon, we kunnen zelfs meer.

(…)

Als Europa daarentegen enige zeggenschap zou hebben gehad in de regio zou Israël onderhandelingen hebben kunnen beginnen met Hezbollah over de vrijlating van de ontvoerde soldaten – hopelijk zal het dat nog doen – en zou het niet zijn verwikkeld in een oorlog. Reeds enige jaren komt er meer wijsheid over het Midden-Oosten uit Europa dan uit de VS. Het was niet Europa maar Amerika dat het diplomatieke fabeltje over de «road map» heeft bedacht. Het was niet Europa maar Amerika dat unilaterale terugtrekking aanmoedigde en toestond dat Israël doorging met de onderdrukking van de bevolking in de Gazastrook en op de Westoever. De VS hebben geen betrokkenheid met Syrië, Europa heeft die wel. En Syrië is relevant, niet alleen voor een oplossing in Libanon maar ook voor het managen van de betrekkingen met de Palestijnen. En dat is het werkelijke probleem. Zelfs als de Verenigde Staten erin slagen Teheran te overmeesteren, zullen wij nog met de Palestijnen moeten leven. In Europa hebben ze dat al door.

Tom Segev is historicus. Zijn boek Israel in 1967: And the Land Changed it’s Visage verschijnt dit jaar.

Grammaticale valkuil

door yitzhak laor

Iedereen die nauwgezet naar de televisie luistert, kan de grammatica onmiddellijk onderscheiden: het is alleen «wij», «ons» en «onze». De vijand heeft geen gezicht of naam, behalve natuurlijk Nasrallah. Wij zijn de slachtoffers, wij zijn de helden. Dat is de betekenis van het unilateralisme, al vele jaren het wachtwoord voor het Israëlische strijdtoneel. Bekommer je niet om de omgeving, wij hebben de macht: we grendelen af, we sluiten af, we blokkeren, we bombarderen. Anders hebben we geen kans. Wij zijn een leger, zij zijn de vijand. Zij willen ons doden, hetgeen betekent dat wij hen moeten doden. Een leger kan niet anders denken. Het bestaat om te denken dat de vijand moet worden gedood. Daarom zal het, als het de kans krijgt, zijn eigen voorspelling ook ten uitvoer brengen.

In oorlogstijd wordt dit nationale egotisme, los van zijn morele implicaties, deel van een spectaculair proces van zelfmoord van de staat Israël. Dat is de grote valkuil van het militaire denken.

Yitzhak Laor is dichter en schrijver.

© Ha’aretz; bewerkt door Hubert Smeets