De paus leest deze zomer Zygmunt Bauman

Rome – Paus Franciscus gelooft niet in vakanties. Daar balen ze van in Castel Gandolfo waar het pauselijk zomerverblijf staat: geen paus betekent minder toeristen.

Rome – Paus Franciscus gelooft niet in vakanties. Daar balen ze in Castel Gandolfo van, want het zomerverblijf van de paus staat sinds Franciscus’ benoeming in 2013 leeg. En geen paus betekent minder toeristen voor het pittoreske plaatsje in de blauwe Frascatiheuvels.

Maar de jezuïet Jorge Bergoglio (80) blijft liever thuis, op zijn bescheiden kamer in het Santa Marta-hotel waar hij sinds zijn benoeming woont. Het hotel ligt binnen de muren van het Vaticaan en is bedoeld voor geestelijken op doorreis, niet voor de paus. Ook in dat opzicht doet Franciscus wat hij wil. Hij weigert de enorme pauselijke appartementen in de rechtervleugel boven de zuilen van het Sint Pietersplein. In het Santa Marta-hotel voelt hij zich veiliger en het is ook gezelliger om samen met anderen te ontbijten, lunchen en avondeten in de gezamenlijke eetzaal. Bovendien koken de nonnen en kan niemand iets vreemds met zijn eten uithalen. Hij zou niet de eerste paus zijn die een verkeerd kopje koffie krijgt aangeboden.

Deze zomer wijdt de paus zich aan de lectuur van Zygmunt Bauman, de Pools-Britse socioloog en filosoof die afgelopen januari op 91-jarige leeftijd overleed. Franciscus en Bauman hebben elkaar in 2016 ontmoet en het wederzijdse respect was groot. Volgens Bauman was Franciscus ‘de Nazareth die de wereld nu nodig heeft; niet één die veroordeelt en verstoot, maar Hij die het goede nieuws brengt, de hoop’

Tot hoop is weinig aanleiding in de boeken van Bauman. Zijn Liquid-cyclus omvat vijf delen: Liquid Modernity (2000), Liquid Love (2003), Liquid Life (2005), Liquid Fear (2006) en Liquid Times (2007). Na zijn pensioen kwam Bauman pas tot de ware analyse van de tijden waarin we leven, omdat hij zich ‘bevrijd van academische banden’ voelde. De Liquid-cyclus gaat over de broosheid van de hedendaagse maatschappijen en het verkruimelen van sociale cohesie. De ruggengraat van de maatschappij, de familie, bestaat nauwelijks meer, of in elk geval niet meer zoals hij was. Allemaal thema’s waar paus Franciscus al jaren mee bezig is, incluis Baumans analyse van het ontstaan van hogere en lagere klassen en de vraag wat ze in stand houdt. Al het geld en de macht in handen van een paar, en de hongerende mensheid die nergens welkom is maar toch op onze deur klopt, dat zijn de thema’s van deze paus.