De PKK wil minder zelfmoorden

Erbil – Nog maar drie dagen eerder had Zülküf Gezen, 32 jaar, zich in de gevangenis van het leven beroofd en daar hing hij al, afgedrukt op plastic en bevestigd op de wand achter het podium bij de viering van Noroez, het Koerdisch nieuwjaar, in pkk-gebied in het noordoosten van Irak. Daar, in de Qandil-bergen, was hij tot ‘martelaar’ verklaard. Hij had zijn leven immers gegeven uit protest tegen de isolatie waarin de leider van de Koerdische beweging, Abdullah Öcalan, wordt vastgehouden. Nu, minder dan een week en nóg drie doden later, roept de pkk Koerdische politieke gevangenen op te blijven leven.

Gezen was in Turkije veroordeeld tot twee keer verzwaard levenslang en honderd jaar gevangenisstraf voor betrokkenheid bij een bomaanslag in Diyarbakir. Op 1 maart had hij besloten mee te doen aan een hongerstaking. Die was in november vorig jaar begonnen door Leyla Güven, parlementariër voor de linkse partij de hdp, die toen ook in de gevangenis zat. Doel: de Turkse regering forceren Öcalan weer toegang te geven tot zijn advocaten, die hij sinds 2011 niet heeft gezien, en zijn familie. Sindsdien hebben zo’n driehonderd gevangenen verspreid over Turkije zich aangesloten bij de hongerstaking.

Zülküf Gezen moest het naar verluidt na tien dagen opgeven wegens gezondheidsproblemen. Een pkk-strijder in de Qandil-bergen zegt, terwijl vuur van Noroez achter hem brandt: ‘Blijkbaar zag Zülküf dit als laatste mogelijkheid iets bij te dragen aan de strijd.’ Of hij zich werkelijk het leven benam om Öcalan blijft overigens onduidelijk. Misschien verdroeg hij het uitzichtsloos opgesloten zijn niet meer.

Gezens daad en de manier waarop er door de pkk mee werd omgegaan, werkten blijkbaar inspirerend. Na zijn dood sloegen nóg drie Koerdische gevangenen de hand aan zichzelf. Ook zij werden ‘martelaren’. Leyla Güven sprak zich echter uit tégen de zelfmoorden. Ze liet weten: ‘Revolutionairen moeten niet zo makkelijk sterven.’

En ook de pkk heeft zich expliciet uitgesproken. In een verklaring stelt de organisatie dat de strijd tegen het fascisme een georganiseerde moet zijn en geen individuele, en dat elke nieuwe daad in de geest van Gezen betekenisloos zal zijn. Misschien helpt het: binnen de pkk wordt zelfs aan het vegen van de vloer revolutionaire betekenis gegeven en een actie zonder betekenis wil niemand op zijn geweten hebben.