De roep van de krekel

Grandaddy heeft volgens velen met ‘Under the Western Freeway’ (V2) een van de beste cd’s van 1997 gemaakt. Slimme gitaarliedjes van vijf boerenzonen uit Californi‰. Geen hi-fi maar lo-fi. Of toch try-fi? ..LE Woensdagavond Amsterdam. Voor De Melkweg staat een rij concertgangers. Van veertien tot veertig, van zwart tot wit, en, zo te zien, van man tot vrouw. Dan de ingang. Daar neemt alles met een beetje kleur de linkerdeur. Wit gaat naar rechts. Alsof er bordjes hangen. Voor de bezoekers van Grandaddy (honderd procent wit) geldt als verzachtende omstandigheid dat de gemiddelde leeftijd bij de buren die van een schoolfeest benadert.

In de zaal vage geluiden. Flarden straat. Iets van een druk strand. Raar rumoer dat fungeert als intermezzo tussen af en aan komende gitaarliedjes.
Op het podium twee jongens en drie mannen met baarden. Zanger/ gitarist Jason Lyte heeft er zo een die je ook tegenkomt op Vlieland. Wel baard maar geen snor. Het haar de hele schedel rond. Een kop die je ongemerkt ondersteboven op de romp kunt zetten.
Grandaddy komt van het Californische platteland. Volgens veel kenners heeft de band de beste cd van 1997 gemaakt. In ieder geval de vernuftigste.
In de Melkweg wiegt de zaal ademloos mee. Gitaarpop. Soms hard maar altijd heel beluisterbaar. Eenvoudige melodietjes worden tot het uiterste getart door gemene dissonanten. Maar ze verliezen niet. Steeds blijft een simpel, meeslepend en schier eindeloos herhaald lijntje bestaan.
Lo-fi, zo noemt men de muziek van Grandaddy. Dat is een term die sinds Beck en Pavement (fantastische cd’s) nogal opgang doet en oorspronkelijk staat voor muziek die op aftandse, ouderwetse rot-apparatuur is opgenomen. Het piept, het waggelt en het kraakt op zo'n cd. Niks keurig uitgeproduceerd. Bij voorkeur zijn de nummers opgenomen met een viersporenrecordertje op de eigen zolderkamer. Voor de allercoolste volstaat een my first Sony.
Inmiddels heet alle gitaarmuziek die enigszins buiten gebaande paden treed lo-fi. Vreemde synthesizer- en computereffecten, geen harde refreinen en een beetje pielen zonder logische constructies? Lo-fi! Lyte, getergd, noemt zijn muziek try-fi. Staat voor: het systematisch uit elkaar trekken van alle bekende componenten van het traditionele popliedje en het t¢ch een herkenbaar popliedje laten blijven.
De Melkweg drijft langzaam weg op de makkelijke melodietjes om weer terug te keren op haar dissonanten. Ondertussen wisselen ritmes af en aan zonder echt te veranderen.
Even zijn er krekels. Net als op de cd. Grandaddy nam hem op in een afgelegen landhuis op het platteland van Californi‰. Tussen muizen, insecten Çn coyotes. Zaten daar ook krekels bij? Wat ¡s overigens de rol van de krekel in de hedendaagse muziek? Zijn monotone, opgefokte geluid heeft ook veel weg van house - met name gabber. En hoe zit dat met de blues en de jazz? Die muziek ontstond onder slaven die op het land te werk werden gesteld. Stonden zij niet de godganse dag bloot aan dat neurotische geluid? Hoe bepalend ¡s eigenlijk de roep van de krekel voor de hedendaagse muziek?
‘Summer Here Now’, een hitje, wordt langzaam uitgespeeld. In De Melkweg staan zelfs stelletjes verliefd langs de wanden, wiegend naar de band te luisteren. De sfeer van het nummer legde Lyte vorig jaar uit in de NRC. Denkend aan het liedje ziet hij een verlaten stadje in Florida. Het is zondag. De winkels zijn dicht. Het stadje ademt verval uit. Ooit is het ontworpen om een schitterende toeristenattractie te worden. Een man heeft er even rondgehangen. Hij verlaat het gat en laat een briefje achter in een lege bus: 'Bedenk je en ga hier weg.’
Lyte eindigt het nummer klagend. In De Melkweg blijft hij als een drammend kind herhalen: 'I’m not having a good time.’ De zaal luistert. Heeft het naar haar zin.

  • I against I - Headcleaner (Epitaph). Ronald, Jasper en Bob uit Groningen hebben ook een cd gemaakt. Op het grote Amerikaanse punkpoplabel Epitaph wel te verstaan. Keiharde en strak opgebouwde puberpunk. Over dat de wereld best kut is en zo.
  • The Dandy Warhols - Come Down (Capitol). Zwaar hallucinerende pop. De hit Not If You Were The Last Junkie on Earth blijft dagenlang rondzingen in het hoofd. Het refrein dreint de kop in: 'Heroin is so passÇ-hÇ-hÇ-hÇ.’
  • Closed on account of Rabies - Poems and Tales of Edgar Allan Poe (Mercury). Vooral 'spoken word’. Iggy Pop die een Poe-verhaal voorleest klinkt zeer aantrekkelijk. Maar de cd is ÇÇn groot clichÇ. Blondie werpt haar smet met haar zeldzaam valse Sound of Music-fantasie.