De Rus drinkt zich dood

Moskou – Alcohol blijft de Russen bezighouden. Hoewel de populariteit van president Poetin deels te verklaren is door zijn actief beleden geheelonthouding blijken weinig Russen zijn goede voorbeeld te volgen.

Volgens onderzoek van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling slobbert de Rus jaarlijks een kleine twaalf liter pure alcohol weg. Daarmee is niet Amerika of ‘Gayropa’, maar de wodkafles Poetins grootste vijand.

Hoewel de Esten het qua drankzucht nog iets bonter maken, houdt in Rusland maar liefst dertig procent van de sterfgevallen verband met excessief alcoholgebruik. Ondanks een actief ontmoedigingsbeleid kan vooral de Russische man de drank maar moeilijk laten staan. Ook de toekomst ziet er somber uit: de Russische jeugd drinkt het meest van heel Europa.

Opmerkelijk is dan ook de bekentenis van oud-president Gorbatsjov, die vorige week in een interview met de Komsomolskaja Pravda zei spijt te hebben van de drastische manier waarop hij midden jaren tachtig zijn land van de alcohol af probeerde te krijgen. De beruchte droogleggingscampagne was een vergissing: ‘Brezjnev was tegen, maar ik zei: Leonid, we móeten iets doen, het hele land is aan de drank.’ Het alcoholverbod werd een fiasco, leidde tot een enorm gat in het staatsbudget, lange rijen voor drankzaken en een tekort aan suiker omdat iedereen zelf aan het destilleren sloeg. Toch waren er ook positieve effecten: in de campagnejaren stierven er 1,6 miljoen mensen minder dan normaal. Helaas, vanwege dalende populariteitscijfers werd Gorbatsjov gedwongen de campagne af te blazen. De wodka had gewonnen.

De economische crisis in Rusland, veroorzaakt door sancties en lage olieprijzen, leek eventjes een positief bijeffect te hebben: de alcoholverkopen kelderden. Met een daling van tien procent moet vooral bier het ontgelden. Een flinke tegenslag voor marktleider Heineken, die in april aankondigde zich toe te gaan leggen op het vervaardigen van het traditionele, licht-alcoholische brooddrankje kvas. Helaas voor Poetin betekent een dalende verkoop nog geen dalende consumptie. Rusland is wereldkampioen illegaal stoken. Dertig jaar na Gorbatsjov stapt de Rus weer over op zelfstook – samogon – veelal gefabriceerd in thuisdistilleerderijtjes. Niet voor niets sloeg dokter Polikarpov, directeur van de Moskouse afkickketen Alkospas, alarm vanwege de toename van het aantal gevallen van delirium tremens in zijn kliniek: qua kwaliteit doet veel samogon niet onder voor goedkope eau de cologne, schoonmaak- en haargroeimiddelen.