Commentaar: onderwijs

De schoolstrijd is heropend

«Schaf het religieus gebonden onderwijs af», zei Integratie-minister Van Boxtel (D66) zaterdag in een interview. «Op de bijbelschool of de koranschool geef je dan als je wilt onderwijs in de religie. Het is tijd voor de ontnuchtering van het onderwijs.» De christelijke partijen protesteerden, D66-leider De Graaf liet zijn tweede man vallen en ook PvdA en GroenLinks waren het er niet mee eens, maar Van Boxtels oprisping is een teken des tijds.

De schoolstrijd is allang heropend, met dien verstande dat betrokkenen het woord liever niet in de mond nemen. De voorstanders van algemeen openbaar onderwijs zijn in ons land in de meerderheid en ze gaan behoedzaam te werk. In 1995 pleitte VVD-leider Dijkstal ook al voor de opheffing van het bijzonder onderwijs, maar gaf er geen vervolg aan teneinde een nodeloze woordenstrijd met godsdienstige groeperingen en schoolbesturen te vermijden. De opmars gaat sluipenderwijs. Een paar islamitische obscurantisten verschansen zich in getto’s en de mannenbroeders op de Veluwe houden krampachtig de rug recht, maar de onderwijspraktijk passeert hen aan alle kanten. Het kan niet lang meer duren of hun geliefde Grondwetartikel 23, waarin het recht op bijzonder onderwijs is vastgelegd, heeft elke betekenis verloren.

De levensbeschouwelijke verwatering van het bijzonder onderwijs volgt de ontkerkelijking en secularisatie in de hele samenleving. Er bestaat geen islamitische algebra, en de fameuze «geestelijke vrij heden» waarop de voorstanders van het bijzonder onderwijs zich van oudsher beroepen, zijn allang gewaarborgd. Vraag een voorstander van het bijzonder onderwijs welke specifieke waarden hij in de klas wil hooghouden en het blijken universele waarden te zijn die worden onderschreven door de meerderheid van de Nederlanders, ongeacht hun levensovertuiging.

Veel katholieke scholen gingen «om» in de jaren zeventig en tachtig, toen zij om budgettaire redenen islamitische leerlingen aannamen. In het katholieke Deventer fuseerde onlangs het hele voortgezet onderwijs tot één grote levensbeschouwelijk neutrale school.

Het bijzonder onderwijs levert momenteel een achterhoedestrijd op twee fronten: het islamitisch en het christelijk onderwijs. Hoewel beide worden bekostigd uit algemene middelen hebben islamitische scholen er een handje van hun leerlingen te vervreemden van de Nederlandse samenleving, terwijl christelijke scholen islamitische leerlingen weigeren en zodoende hun integratie in de weg staan. Terwijl alle onderzoeken van de Onderwijsraad, het Sociaal en Cultureel Planbureau en de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid aantonen dat er een rechtstreeks verband is tussen opleidingsniveau en de mate van sociaal-culturele integratie van nieuwkomers. Driekwart van de islamitische ouders stuurt zijn kinderen het liefst naar een neutrale Nederlandse school. Binnenkort zijn ze mondig genoeg om die school af te dwingen.