De schrik van Duitsland

Berlijn - Duitsland is zich rot geschrokken. De onthullingen over de Nationalsozialistische Untergrund (NSU), het drietal dat tien jaar lang ongemoeid een bloedig spoor door Duitsland trok, heeft een verwaarloosd probleem geopenbaard. Hoe komt het dat jongeren voor de verleidingen van het rechts-extremisme bezwijken?

De laatste jaren is de aandacht voor het probleem sterk verslapt. Het leek wel of de politiek zich had neergelegd bij de status quo. Rechts-extremisme had een zekere aanhang in enkele verloederde gebieden op het Oost-Duitse platteland en in een paar kleinere West-Duitse steden. Een beetje jongerenwerk zou het probleem wel binnen de perken kunnen houden. De aartsconservatieve minister voor Jongerenzaken, Kristina Schröder (34 jaar), bezuinigde flink op jongerenprojecten tegen rechts-extremisme. Maar door de NSU-schok en de media-aandacht heeft ze haar bezuinigingen weer in beraad genomen.
Veel belangstelling is er voor de nieuwe strategieën van rechts-extreme groepen om jongeren te werven. Op de vele internetsites valt de blik vanzelf ook op de advertenties voor attributen waarmee jongeren hun gezindheid kunnen uitdragen. Ook betrekkelijk nieuw zijn de meisjesgroepen. Ze noemen zich Skingirls, Duutse Deernen of Renees. De Skingirls vallen op door kale achterhoofden en lange slierten geverfd haar op het voorhoofd. Ze dragen mannenkleding, maar sommigen prefereren juist een vamp-look, met netkousen en gescheurde shirts en minirokken.
Rechts-extreme vrouwen, volgens kenners nog altijd maar zo'n twintig à dertig procent van de aanhang, stellen steeds vaker de traditionele, nationalistische rolverdeling ter discussie. Niet langer alleen maar hoedsters van het ras en mentale, medische en seksuele verzorgsters van de mannen. Ze zoeken een eigen stem, zijn tegen het taboe op abortus en schuwen geen geweld.
Of Beate Z., de vrouw in de NSU-groep, hun icoon wordt, is de vraag. Die staat weliswaar bekend om haar geweldsuitbarstingen, ze heeft wel eens iemand een arm gebroken. Maar dat was een vrouw uit het eigen, rechtse milieu - niet bepaald een daad om toe te juichen.