De Senegalese hoofdstad heeft ‘Madame Le Maire’

Dakar – Ze heet Soham El Wardini, is 65 jaar oud, de dochter van een Libanese pindahandelaar en een Senegalese moeder. Ze heeft een broer in het leger en een zus in het internationale ngo-circuit – en sinds 29 september is ze de eerste vrouwelijke burgemeester van de Senegalese hoofdstad Dakar. Franse kolonialen en Senegalese politici gingen haar voor in de 160 jaar dat de stad bestaat, maar tot de nieuwe gemeenteraadsverkiezingen van 2019 heet het ‘Madame Le Maire’ in het stadhuis.

El Wardini is een laatkomer in de politiek. Ze doorliep een tamelijk conventioneel parcours: van lagere school naar middelbare school en een beroepsopleiding. Ze werd docente in de Engelse taal. Het duurde tot 1999 voordat ze de politiek opzocht, naar verluidt omdat ze gescheiden was en zich verveelde.

Vrouwen in de Senegalese politiek: het zijn er niet veel, maar nieuw is het zeker niet. De legendarische Aline Sitoé Diatta leidde een kleine eeuw geleden het verzet tegen de Franse kolonisator in de zuidelijke provincie Casamance. Zeventig jaar eerder zagen de Fransen hun weg versperd door de formidabele koningin Ndaté Yalla Mbodj, die heerste over een deel van het noorden. Na de onafhankelijkheid drukten tientallen vrouwelijke politici hun stempel op het land. Alleen het presidentschap zat er (nog) niet in.

Is Dakar een goede springplank? Niemand heeft dat ooit geprobeerd – op El Wardini’s voorganger Khalifa Ababacar Sall na, die vanaf zijn verkiezing in 2009 een grote groep bewonderaars aan zich wist te binden. Hij solliciteerde alleen wel erg nadrukkelijk naar de hoogste post, tot ongenoegen van de zittende president Macky Sall (geen familie), die de burgemeester in 2017 liet opsluiten op verdenking van fraude.

Politieke concurrenten uitschakelen gebeurt in Senegal niet door ze uit de weg te ruimen; ze worden in een gevangenis geparkeerd. Op 31 augustus stuurde de president Khalifa Sall zijn ontslagbrief en een maand later koos de gemeenteraad El Wardini als zijn vervanger. Een logische keuze: ze was al sinds 2014 zijn rechterhand. Khalifa Sall is in beroep tegen zijn veroordeling tot vijf jaar gevangenis, maar die procedure loopt tot ver na februari 2019 en dan heeft die andere Sall zijn presidentschap al lang geprolongeerd.

El Wardini is dus eigenlijk een beetje per ongeluk burgemeester geworden. Presidentiële ambities zal ze nog wel enige tijd in de ijskast moeten zetten. Gezien de steeds conservatiever wordende en steeds meer van religie doortrokken sfeer in het land zit een vrouwelijke Libanees-Senegalese president er voorlopig niet in.