H.J.A. Hofland

De sloop van Bush

De verdediging van de verdedigers van Bush en Blair begint bizar te worden. Goed, Saddam Hoessein zal dan geen massavernietigingswapens hebben gehad, heeft die dingen misschien ook niet meer kunnen maken, misschien hebben de twee wereld leiders zich vergist, maar gelogen? Hoe durven we dat te denken! Geheime diensten zijn nu eenmaal feilbaar. Dat bewijs hebben ze intussen onomstotelijk geleverd, nu is gebleken dat Libië en Iran veel dichter bij het bezit van mvw’s waren. Dat wisten de geheime diensten niet. Die twee schurkenstaten zijn nu eieren voor hun geld aan het kiezen. Het is dus achteraf gezien een geluk dat de CIA en M16 zich driemaal hebben vergist. Door de verkeerde oorlog hebben Bush en Blair drie vliegen in één klap geslagen. Per ongeluk hebben ze de goede oorlog gevoerd. Khadafi en de ayatollahs kennen hun plaats weer en Saddam zit achter de tralies. Sim Sala Bim!

Beter drie vergissingen van de geheime dienst dan geen geheime dienst; beter twee goedgelovige wereldleiders dan geen wereldleiders. Want: beter een oorlog met een verkeerde casus belli dan geen oorlog. Niet schieten, altijd mis. Geen speld tussen te krijgen. En dan komt de vernuftige conclusie. Laten we nu eens ophouden met het gezeur over de oorzaken en de rechtvaardiging van de oorlog. Dat tegen de tienduizend Irakezen bij de bevrijding het loodje hebben gelegd en nog een stuk of zeshonderd soldaten van de coalitie? Zeuren we niet meer over. Dat hoort tot het historisch steeds onbelangrijker wordende naspel. Aan de orde is de wederopbouw van Irak. Irrelevante Verenigde Naties, opportunistische Duitsers, vieze Fransen, de handen uit de mouwen!

Dit in het kort is de laatste versie van de kronkeltheorie die Bush en Blair tot rechtvaardiging dient, en die door de Nederlandse afdeling van de vechtersbazen in eigen woorden wordt naverteld. Verder merken we er hier niet veel van. Ons kabinet heeft na de nieuwste onthullingen in Londen en Washington laten weten dat het voor Nederland allemaal oké is. Ik voorspel dat op verzoek van Amerika de elfhonderd Nederlandse soldaten nog wat langer in Al-Muthanna zullen blijven dan was afgesproken. Minister Bot heeft bij collega Powell om meer Nederlandse inspraak gevraagd in de politieke toekomst van Irak, wat goed kan zijn voor het bedrijfsleven. Voor ons is wat er verder in Irak gebeurt niet meer de moeite waard. Wij hebben Rob Oudkerk, de asielzoekers, prins Bernhard. Never a dull moment.

Voor de Amerikanen en de Britten wordt wat een paar maanden op het wegstervend naspel heeft geleken, het voorspel van het volgende bedrijf. De Alice in Wonderland-theorie die de regeringen daar het volk proberen te verkopen, wil er niet meer in. Nadat Blair ongeschonden uit het rapport van Lord Hutton te voorschijn kwam, konden de critici ter zake komen. Hoe betrouwbaar was de geheime dienst, waar heeft de premier zijn fameuze drie kwartier vandaan gehaald? De wezenlijke informatie doet denken aan die van een handelaar in gebruikte auto’s. Garantie tot de hoek. Hetzelfde geldt voor de poly interpretabele rapportages van de CIA. Daardoor komt het dat nu de president zelf, commander in chief, in het centrum van het debat verschijnt, niet als de zegevierende oorlogspresident maar als iemand die, nadat hij zich heeft laten bedotten, nu probeert zich eruit te draaien.

Dit is het jaar van de Amerikaanse verkiezingen. Negen maanden geleden leken die voor Bush een gewonnen wedstrijd. Toen begon zijn steun in het electoraat af te brokkelen. Maar na de arrestatie van Saddam stond hij er opnieuw goed voor. Er zou veel moeten gebeuren wilde hij het niet redden. En dit veel is nu aan het gebeuren. Terwijl de lijken die daar door de geheime dienst in waren verstopt uit de kast vallen, schiet het in Irak niet op en vatten de Democraten moed. Een jaar geleden waren de Democraten als een leger op de vlucht. In de eerste voorverkiezingen leek Howard Dean zich te profileren, tot tevredenheid van de Republikeinen. Want hij mag dan aanvaardbaar zijn voor het liberale noordoosten, voor het grootste deel van de natie blijft hij een ongeleid projectiel. Als zodanig heeft hij zich, met één wilde kreet, ontmaskerd. Ex-generaal Wesley Clark: hoe graag we deze militair-intellectueel in Europa ook zouden willen, hij mist het natuurtalent van de demagoog. Zo kon John Kerry aan zijn opmars beginnen.

Op 2 november kunnen de verhoudingen weer radicaal veranderd zijn. Maar op het ogenblik heeft Kerry alles mee: de oorlogsheld uit Vietnam tegen de piloot uit de Texaanse reserveluchtmacht, die er bovendien van wordt verdacht dat hij zich ook daar bij gelegenheid heeft gedrukt; de snel groeiende eenheid onder de Democraten, waardoor er binnen de partij geen moordende concurrentiestrijd hoeft te worden gestreden; de stijgende kosten van de oorlog, terwijl aan de noodzaak daarvan steeds sterker wordt getwijfeld; en het belangrijkste: het dagelijks in kracht toenemende adagium «Alles beter dan Bush».

Heeft Kerry te vroeg te veel geluk gehad? Is de Alles-beter-beweging te snel op gang gekomen om in de eindstrijd nog voldoende energie te hebben? Het rapport over de CIA wordt pas na de verkiezingen openbaar. Aan de andere kant lekt er in Washington altijd voldoende uit om een campagne draaiend te houden. De sloop van Bush is begonnen. Hij is zijn aureool kwijt. Het ziet er nu beter uit dan we nog maar twee maanden geleden durfden dromen.