De Spaanse Rekenkamer ruïneert de Catalaanse leiders

Barcelona – Is Spanje nog wel een liberale democratie, gezien de manier waarop het land omgaat met politiek andersdenkenden? Ditmaal wordt de vraag opgeworpen door de Italiaanse econoom Michele Boldrin. Hij deelt de bezorgdheid van een legertje Nobelprijswinnaars economie – 33 stuks, onder wie Paul Krugman, Angus Deaton en Joseph Stiglitz – die in een open brief hun steun betuigen aan hun Catalaanse collega Andreu Mas-Colell. De Spaanse Rekenkamer dreigt hem en veertig andere ex-leden van de Catalaanse regering te ruïneren met een miljoenenclaim.

Van 2010 tot 2016 was Mas-Colell regiominister van Economie. Daar ligt het probleem, want de Rekenkamer startte in december 2017 een onderzoek naar het Catalaanse buitenlandbeleid sinds 2011. Alle uitgaven van de regionale overheid die op de een of andere manier in verband gebracht konden worden met promotie van het Catalaanse streven naar onafhankelijkheid in het buitenland werden met een vergrootglas bekeken.

Over de grens zeggen dat je voorstander bent van een eigen staat, of van een referendum over deze kwestie – driekwart van de Catalanen wenst dat – mag niet. In elk geval niet als de reis betaald is met overheidsgeld. In een eerste rapport zag de Rekenkamer zo ‘onregelmatigheden’ ter waarde van 416 miljoen euro.

Een voorbeeld. In juni 2014 opende regiopremier Artur Mas in de Verenigde Staten een plasmafabriek van de Catalaanse multinational Grifols. Ter plekke vroegen journalisten naar de plannen voor een referendum en het Spaanse verzet daartegen. ‘Als ze ons het recht om te stemmen ontzeggen, hebben we een conflict’, zei Mas. ‘Een geciviliseerd conflict, waarin we ons allemaal met respect moeten uitdrukken.’ Conclusie van de Rekenkamer: de uitgaven van de trip van Mas en die van de complete Catalaanse handelsdelegatie naar de Verenigde Staten zijn frauduleus. ‘Dit is waanzin’, zegt een van de getroffenen. ‘Het is een aanval op de vrijheid van meningsuiting.’

Deze week wordt de hoogte van de claim tegen de 41 verdachten bekendgemaakt. Zonder proces, want de Rekenkamer is geen rechtbank. Ze worden wel eerst gehoord. Zo mogen Andreu Mas-Colell en de anderen zich proberen te verweren tegen achttienduizend pagina’s documentatie waarin niet expliciet gemaakt wordt wie precies van wat wordt beschuldigd. Als zij de borgsom niet kunnen betalen – volgens ingewijden vijf tot 25 miljoen euro – volgt onmiddellijke beslaglegging van hun bezittingen en inkomen. Het beroep kan vijf of zes jaar duren. Tot die tijd dreigt de financiële afgrond.