De spinoza-lens voor edward said

Op woensdag 24 november zal de Amerikaans-Palestijnse literatuurwetenschapper Edward Said worden onderscheiden met de eerste Spinoza-lens. Hij krijgt de onderscheiding voor zijn omvangrijke oeuvre op het gebied van politiek en cultuur. Het juryrapport roemt Said ‘als een intellectueel die zijn onderzoek in de literatuurwetenschap publiekelijk in verband brengt met de grote ethische en politieke vraagstukken van onze tijd. (…) Said neemt hierdoor in de Verenigde Staten de uitzonderlijke plaats in van public intellectual: hij gebruikt zijn positie aan een van de grote, klassieke universiteiten niet om vanuit een ivoren toren “academische”, politieke correctheid uit te dragen, maar om een rol te spelen in de politieke meningsvorming van de postkoloniale wereldmacht.’ Said, zo besluit de jury, ‘kan gezien worden als een intellectueel die als weinig anderen het huidige tijdsgewricht belichaamt en van commentaar voorziet; een seculiere intellectueel uit de Arabische wereld die religieuze tolerantie bepleit op een moment dat grote groepen mensen kiezen voor fundamentalistisch conflict; een kritische onderzoeker van de wijze waarop de islam en de Arabische wereld in het Westen worden voorgesteld; een kenner van de grote westerse literaire, muzikale en filosofische traditie, die de effecten van deze traditie op de rest van de wereld kritisch analyseert; een balling te New York die het lot van het Palestijnse volk onder de aandacht van de Amerikaanse media brengt.’

In een uitgebreid interview ter gelegenheid van de onderscheiding noemt Said zichzelf een ‘verdwaalde, gehate Palestijn’, en betoont zich daarom zeer verheugd met een onderscheiding die is vernoemd naar een 'joodse, verketterde denker uit de zeventiende eeuw’. 'Dat Spinoza zichzelf een niet-joodse jood noemde, getuigt van een onafhankelijkheid die ik mijn hele leven heb bewonderd.’ Het interview is opgenomen in Edward Said: Denker over grenzen, dat ter gelegenheid van de onderscheiding verschijnt bij uitgeverij Boom.
De Spinoza-lens zal eens in de twee jaar worden uitgereikt aan een internationaal vermaarde schrijver, wetenschapper of filosoof die zich, in de geest van Spinoza, heeft verdiept in de ethische grondslagen van de wereldsamenleving. De Spinoza-lens, die dit jaar voor het eerst wordt uitgereikt, is een initiatief van de bladen De Groene Amsterdammer en Intermediair, met medewerking van de Vereniging het Spinozahuis. De jury, die na een diepgaande academische discussie Edward Said voordroeg, bestond uit de hoogleraren Lolle Nauta, Hans Achterhuis, Herman De Dijn, Manuela du Bois-Reymond, Herman van Gunsteren en Peter van der Veer.
De onderscheiding, bestaande uit een sculptuur van beeldend kunstenaar Joseph Semah en een bedrag van vijftigduizend gulden, zal aan Edward Said worden uitgereikt door de schrijver Marcel Möring. De uitreiking zal plaatsvinden in de Nieuwe Kerk te Den Haag, de plaats waar Spinoza begraven ligt. Op de bijeenkomst zal worden gesproken door burgemeester W. Deetman van Den Haag; door Lolle Nauta, die de jury voorzat; door Peter van der Veer, de opsteller van het juryrapport; en door voorzitter Rob van den Bergh van de Stichting Internationale Spinozaprijs. Voor de muzikale omlijsting zorgt celliste Lucia Swarts. De bijeenkomst begint om 16.00 uur, zaal open vanaf 15.30 uur. Adres: Spui 175, Den Haag. Er is nog een beperkt aantal plaatsen beschikbaar, die telefonisch zijn te bestellen bij De Groene Amsterdammer, Huib Schreurs, tel.: 020-5245555.