De Suske en Wiske Academie

De Nijl ligt boven de Rijn, de hoofdstad van Noorwegen is Dublin en zonder rekenmachine is 20 x 5 te veel gevraagd. De algemene kennis van de gemiddelde student is dramatisch, studies worden niet afgemaakt en de studieschulden bij DUO zijn tot recordhoogtes gestegen.

Medium your image4

Dit probleem hebben we toch echt aan onszelf te danken en om de schade voor onze volgende generatie enigszins te beperken wil ik het volgende voorstellen: discipline in de klaslokalen moet per direct terugkomen, de algemene kennis moet weer worden opgekrikt en het projectmatig werken waarbij meeliften op of kopiëren van het internet erg makkelijk is moet drastisch verminderd worden.

Hoe heeft dit toch zover kunnen komen? De teloorgang van het onderwijs is eenvoudig te verklaren. Het begon al in 1998 toen de Tweede Fase werd ingevoerd. Och, wat was die invoering toch vernieuwend en och wat waren die competenties belangrijk. Scholen kregen meer vrijheid bij het inrichten van het Schoolexamen en de leerlingen konden veel ‘saaie’ en 'moeilijke’ vakken laten vallen. Maar wat het ministerie van Onderwijs niet had voorzien was dat die vrijheid ervoor zorgde dat leerlingen al op de middelbare school begonnen aan een verkapt studentenleven. Minder controle op huiswerk, vrijwillige aanwezigheid bij lessen en de 'pretpakketten’ die bestonden uit vakken als CKV, muziek en handvaardigheid. Na het relatief makkelijk behalen van het middelbare-schooldiploma stroomden deze leerlingen door naar hbo’s of universiteiten. En de keuze voor een vervolgopleiding werd er niet makkelijker op. Overweldigd door het grote aanbod van studies werd er vaak uit paniek gekozen voor nietszeggende opleidingen als vrijetijdskunde of de Computer Design Academy. Deze zweefopleidingen waar studenten in vier jaar leren wat we in onze vrije tijd doen mogen wat mij betreft op de schop. Het drinksnuifspuit-gehalte op deze Suske en Wiske Academies komt de kennis niet ten goede, want een uitval van minstens vijftig procent in het eerste jaar is niet ongewoon, blijkt uit de cijfers van het ministerie van Onderwijs.

Gelukkig ben ik niet de enige die spontaan jeuk krijgt van deze treurige ontwikkeling. Linda de Mol kreeg niet voor niets behoefte aan het opfrissen van de algemene kennis. Het RTL4-programma Weet ik veel is gewoon een verborgen hulpkreet aan heel onderwijzend Nederland. En in het praatprogramma Pauw & Witteman werd de 'vernieuwende school’ Kampanje Sudbury uit Amersfoort hevig aan de tand gevoeld. Deze 'school’ ziet Sap de Aardwortel als grondlegger en richt zich vooral op 'gevoelens’, 'je bent zo bijzonder’ en 'je mag doen wat je wilt’. Zij namen de invoering van de Tweede Fase wel héél letterlijk op door de leerlingen zelf te laten bepalen hoe ze hun schooldag invullen. Of ze nou Harry Potter gaan lezen of World of Warcraft spelen, alles in het belang van wat de leerling zelf wil. Gelukkig werd de onderwijsinspectie net op tijd wakker en loopt er nu een rechtszaak tegen deze onderwijsextremisten. Want dat zijn ze.

Wat staat ons nog meer te wachten? Eerst de Tweede Fase, daarna werd de Cito in twijfel getrokken en vervolgens Luilekkerland? Gelukkig is deze Titanic nog niet helemaal gezonken, want er zijn weer verplichte taal- en rekentoetsen en de Cito krijgt zijn revanche. De kennisbases van veel opleidingen zijn aangescherpt en dat dit hoog tijd werd blijkt uit internationaal onderzoek van de Pisa, het orgaan dat verbonden is met de Cito in Nederland. Iedere drie jaar toetsen zij de kennis en vaardigheden van vijftienjarige scholieren op het gebied van taal, wiskunde en natuurwetenschappen. En in vergelijking met de andere 63 deelnemende landen zijn de reken- en taalprestaties van de Nederlandse leerlingen matig te noemen. Ik pleit dan ook sterk voor de herinvoering van de basiskennis die simpelweg bestaat uit rijtjes leren, hoofdrekenen, teksten stampen en discipline. Want zeg nou zelf: voordat je een huis bouwt, zorg je toch ook eerst voor een goede fundering?


Marjolein Hermes is actief als columnist/schrijver voor diverse websites.

Beeld: website van De Kampanje-Sudbury School in Amersfoort