‘De Taliban oefenen met hittezoekende raketten’

Antonio Giustozzi, auteur van onder meer Koran, Kalashnikov and Laptop: The Neo-Taliban Insurgency in Afghanista, is onderzoeker aan het Crisis States Research Centre van de London School of Economics. Hieronder een niet eerder gepubliceerd deel van een gesprek dat Groene Amsterdammer-redacteur Joeri Boom met hem voerde in november 2009.

Anthonio Giustozzi: ‘Wat je de laatste tijd heel duidelijk ziet, en wat ook meteen vruchten afwerpt, is dat de Taliban beter geleerd hebben hoe je gebruik maakt van IED’s ('improvised explosive devices’, ook bekend als bermbommen - jb). Iets anders, wat juist niet zichtbaar is, maar minstens zo gevaarlijk, zijn hun pogingen te leren hoe ze het beste gebruik kunnen maken van luchtdoelraketten.

Door de meeste inlichtingendiensten wordt er niet meer aan getwijfeld dat ze die inmiddels hebben. Het zijn gecompliceerde wapensystemen, en ze hebben verschillende types. De Taliban zijn nu aan het uitzoeken hoe ze die het best kunnen inzetten: waar ze de raketten het beste kunnen plaatsen bij het afschieten, welk systeem het meest geschikt is tegen welk type helikopter of vliegtuig. Waarschijnlijk zijn het rakettypes die het niet halen tegen de meeste gevechtsvliegtuigen. Maar niemand weet zeker welke systemen ze precies hebben. Ze hebben al geoefend met simpele raketten op helikopters van contractors. Daar zijn er het afgelopen jaar een aantal van uit de lucht geschoten. Meestal lees je daar niets over - de autoriteiten houden dat liever stil.

Er wordt veel gespeculeerd over de oorsprong van de raketten. Het is vrij zeker dat ze niet geleverd worden door een regering: de Taliban vormen voor bijna alle regeringen in de regio een gevaar. Maar bijvoorbeeld in China is het mogelijk om bij bepaalde fabrieken hittezoekende luchtdoelraketten onder de toonbank te kopen. Die komen dan terecht op de zwarte markt en eindigen onder meer bij de Taliban. Op die manier hebben ze waarschijnlijk ook de hand weten te leggen op Iraanse en Russische luchtdoelraketten, die laatste zijn afkomstig uit de voormalige sovjetrepublieken in Centraal Azië.

Het betekent nog steeds niet dat de Taliban de Navo echt kunnen verslaan. Isaf is tactisch prima in staat om zich snel aan te passen aan de veranderende situatie. Maar nu de Taliban beschikken over betere sniper-wapens en die ook beter gebruiken, over betere explosieven en nog dodelijker IED’s, maken ze meer dodelijke slachtoffers onder Isaf-militairen en dat heeft gevolgen voor de steun van de missie in de thuislanden. Dit is een oorlog die niet gewonnen zal worden door veldslagen. Dit is een uitputtingsoorlog.‘

Lees ook Oproep aan defensiepersoneel