De totale emancipatie van de burger

Volgens de prognose van vorige week woensdag zal Duitsland er dit jaar 800.000 asielzoekers bij krijgen. Dat verklaarde de minister van Binnenlandse Zaken Thomas de Mazière.

Het weekeinde daarop werd in het stadje Heidenau bij Dresden een bus met vluchtelingen door neonazi’s en rechts-extremisten tegengehouden. Er ontstonden gevechten, waarbij 31 agenten gewond raakten. Bondskanselier Merkel vond het incident walgelijk. En daarna is het in de sociale media, op internet tot een stortvloed van reacties gekomen. Verreweg de meeste waren negatief, wraaknemingen, doodsbedreigingen. Misschien zullen we later tot de conclusie komen dat op dat moment de publieke opinie herontdekt is.

In West-Europa wordt de binnenlandse politiek al lang niet meer bepaald door partijen met programma’s waarin de ideologische oervaders en de godsdienstige vertakkingen nog te herkennen zijn. In zeer grote trekken is het de vervulling van The End of Ideology, de titel van het door de Amerikaanse socioloog Daniel Bell geschreven boek, gepubliceerd in 1960. Daarna is het verval gestaag doorgegaan, eerst met het einde van de Koude Oorlog, en toen is in de jaren negentig de onweerstaanbare uitbreiding van internet begonnen. Een van de resultaten van de digitale revolutie is de theoretische en tegelijkertijd totale emancipatie van de individuele burger.

Hoe ziet dat er in de praktijk uit? Je hebt een laptop, je bent aangesloten op het wereldwijde web. President Obama heeft een geweldige fout gemaakt, Rutte heeft een ongelooflijke stommiteit begaan, de keeper van je club heeft een eigen doelpunt gemaakt, op school heeft je kind onrechtvaardig straf gekregen. Stuur die boosdoeners een dreigmail! Marteling, doodstraf, alles kan. Je hoort er nooit meer iets over, maar dat zal ze leren! Dit is de nieuwe praktijk. Het is iets anders dan de sociale media die een collectief doel dienen als ze politiek worden gebruikt.

Als de nood aan de man komt, gaan de bloggers de straat op

Het opmerkelijke is dat er nog nooit een wetenschappelijke studie van dit nieuwe fenomeen is gemaakt. Want nieuw is deze vorm van communicatie. Alles wat je in het álgemeen beschaafd dient te vermijden kun je daar vinden. Scheldpartijen, spellingfouten, verkeerde zinsbouw, kromme redeneringen, meningsverschillen die ontaarden in heftige persoonlijke ruzies. Maar twee eigenschappen hebben al deze internetgebruikers gemeen. Ze geven hun mening over belangrijke openbare kwesties, en hoe krom ze zich ook uitdrukken, meestal neigt die mening naar uiterst rechts. En hoe heftig die uitbarstingen ook kunnen zijn, politieke consequenties hebben ze tot dusver niet gehad.

Komt daar nu verandering in? Met de massale immigratie hebben deze bloggers voor het eerst een groot gemeenschappelijk doel. Tot dusver werd hun werk door politici gedaan. Ieder West-Europees land heeft al jaren een partij die volk en cultuur zuiver wil houden en zich dus verzet tegen immigratie, hoofddoekjes, moskeeën, et cetera. Door recente wendingen in de wereldpolitiek – eerst Irak, toen Syrië en de rest van de Noord-Afrikaanse ineenstorting – en door terroristische aanvallen op Europees grondgebied hebben deze partijen de wind mee gekregen. Maar nog nooit is het tij zo gunstig geweest als sinds de massale toestroom van de vluchtelingen. Bovendien zijn de daarmee gepaard gaande drama’s iedere avond op de televisie te zien, wat ook als propaganda werkt.

Nu zijn in Duitsland voor het eerst rellen uitgebroken, in Heidenau. Het zou de moeite waard zijn te onderzoeken wie daarvan de aanstichters zijn en wie eraan hebben deelgenomen. Hebben die mensen zich laten inspireren door haatbloggers, zijn ze dat zelf ook? Door de massaliteit van de immigratie en de aandacht die daaraan door de media wordt besteed hebben we langzamerhand een nieuwe fase van het immigratieprobleem bereikt, en die ontwikkeling is onomkeerbaar.

De fanatieke anti-immigratiepartij is zich op een nieuwe manier aan het emanciperen. Ze heeft geen politieke organisatie meer nodig om zich te laten gelden. Als de nood aan de man komt, pakken de geestverwanten hun laptop, bloggen erop los en gaan de straat op. Zo ontstaat er een nieuw tweepartijenstelsel in Europa. Er komen nog 800.000 immigranten. Ze hebben inspiratie in overvloed.