De tragische dood van een Soedanese dichter

Je zal sterven op zee./ Je hoofd wiegend door de brullende golven,/ je lichaam zwaaiend in het water,/ als een geperforeerde boot./ In de bloei van je jonge leven ga je,/ terugschrikkend voor je 30ste verjaardag./ Vroeg gaan is geen slecht idee;/ maar dat is het zeker wel als je alleen sterft/ zonder vrouw die je roept en omhelst:/ ‘Laat me je aan je borst houden, ik heb genoeg ruimte./ Laat me het vuil van ellende van je ziel wassen.’

Dit is een van de laatste gedichten die de jonge Soedanese dichter Abdel Wahab Yousif, bekend onder de naam Latinos, schreef. Hij verdronk op 16 augustus toen de rubberboot waarin hij zat op weg naar Europa, samen met 45 andere Afrikaanse vluchtelingen en migranten – onder wie vijf kinderen – vlak na vertrek uit Libië in zee zonk.

Latinos had een grote schare fans onder de jonge generatie Soedanezen, schrijft zijn Engelse vertaler Adil Babikir in Arablit Quarterly. Hij kwam uit een arme familie in Manwashi, in Zuid-Darfoer. Desondanks slaagde hij erin naar de Universiteit van Khartoem te gaan, waar hij economie ging studeren. Maar zelfs met zijn bachelordiploma vond hij geen werk. Sinds de dictatuur van Omar al-Bashir in 2019 omver is geworpen, zijn vredesbesprekingen tussen de overgangsregering en de rebellen gaande. De Soedanese bevolking kampt ondertussen met gewelddadigheden en armoede. Veel wanhopige jongeren vertrekken in de hoop op een betere toekomst.

‘De cocktail van ontberingen die hij in zijn korte leven doorstond, kleurden zijn verzen met dikke schaduwen van melancholie’, schrijft Adil Babikir in zijn in memoriam. Hij citeert het gedicht dat Abdel Wahab Yousif vlak voor zijn dood schreef.

Je bent voorbestemd om te gaan;/ Vandaag, morgen,/ of de dag erna./ Niemand kan het zware rad van vernietiging een halt toeroepen/ dat rent over het lichaam van het leven./ Het is allemaal tevergeefs/ er zal op het laatste moment geen redder komen/ om het lichaam van de wereld te redden./ Het is allemaal tevergeefs/ geen lichtflits,/ om de duisternis weg te jagen./ Alles sterft:/ Tijd. Taal./ Schreeuwen. Dromen./ Liedjes. Liefde. Muziek./ Allemaal tevergeefs./ Alles is weg,/ wat rest is een gewelddadig vacuüm/ dode lichamen gehuld in melancholische stilte/ en een zware stortvloed van vernietiging.

Het aantal in 2020 getelde doden en vermisten op de Middellandse Zee is, volgens het Missing Migrants Project (IOM), sinds deze week: 675