De twaalf ambachten van frits bolkestein de premier

De zomerslaap is voorbij, het politieke seizoen is begonnen. De enige die gedurende de lange, landerige zomer nog voor politieke opwinding wist te zorgen, was Frits Bolkestein. Of het nu een tv-optreden bij de VPRO was of een toespraak op een theaterfestival, de VVD-leider stond steeds weer in het nieuws. Met hem opent De Groene daarom het nieuwe politieke jaar.
Natuurlijk wordt Bolkestein niet de volgende premier. Al was het maar omdat hij te verstandig is om dat te ambieren. De man weet immers vrij goed wat z'n sterke en zwakke kanten zijn, en die sterke kanten hebben met een premierschap weinig van doen. Knuppels in hoenderhokken werpen, mensen de stuipen op het lijf jagen, de publieke opinie een flinke zwaai in conservatieve richting geven, af en toe een intelligent boek lezen - het behaagt onmiskenbaar een deel van de natie, maar een succesvol premierschap stelt andere eisen. Bolkestein (Loesje: ‘Bolkestein: is dat een landgoed?’) is ijdel genoeg om niet het risico te lopen te vallen als een baksteen.

Bovendien is de VVD-leider al over zijn hoogtepunt heen, hoewel nog niet iedereen dat in de gaten heeft. Zijn methode is bijna uitgewerkt. Het was, ere wie ere toekomt, staatssecretaris Kosto die vorig jaar Bolkesteins werkwijze voor het eerst blootlegde en zo de angel eruit trok. Van de zes voorstellen tot aanscherping van het migratiebeleid die Bolkestein met veel bombarie had gepresenteerd, waren er vijf al praktijk en de zesde was onmogelijk, zo liet Kosto fijntjes weten. Het principe van Bolkestein was weliswaar al eerder aan het licht gekomen (Bolkestein: ‘Polygamie zou in Nederland verboden moeten worden. - O, is dat al verboden? Nou, ik heb ook alleen maar gezegd dat ik tegen polygamie ben’), lange tijd won bij journalisten de fascinatie voor Bolkesteins 'taboedoorbrekende’ uitlatingen het van het journalistieke handwerk: research. Kom niet aan onze Bolk, zo ervoer ook Maij-Weggen toen zij aan de vooravond van de Statenverkiezingen Bolkesteins standpunten vergeleek met die van Vlaams Blok-voorman Dewinter - de scheidende minister had gelijk, maar kreeg het niet.
Maar het papagaaiencircuit der Nederlandse opinie, waar Bolkestein zo lang van profiteerde, kan maar al te snel omslaan, zo weten we sinds Brinkman. Bolkesteins provocerende houding tegenover zijn eigen regering (hij komt gevaarlijk dicht bij de 'nederlagenstrategie’ van Ed Nijpels) doet zijn imago geen goed, en zijn uitval naar Gijs Schreuders cs kon wel eens het begin van het einde zijn. Terwijl de VVD-leider zijn neoconservatisme tot nu toe succesvol wist te omkleden met citaten van gerenommeerde denkers en anekdoten uit de negentiende eeuw, knalde de communistenhaat er deze zomer plotsklaps ongecensureerd uit. De lol is er een beetje af.
En tot slot: het gaat te goed met Nederland voor een premierschap van de VVD- leider. Want hoe vaak Bolkestein ook de woorden vernieuwing, dynamiek en veranderingsgezindheid in de mond neemt, zijn ideeen komen alle voort uit een zwartgallig mens- en wereldbeeld. En Nederlanders zijn eenvoudig te gelukkig om zich massaal te laten mobiliseren op ongenoegen, cynisme en economisch doemdenken.