De twaalf ambachten van frits bolkestein de zomergast

De zomerslaap is voorbij, het politieke seizoen is begonnen. De enige die gedurende de lange, landerige zomer nog voor politieke opwinding wist te zorgen, was Frits Bolkestein. Of het nu een tv-optreden bij de VPRO was of een toespraak op een theaterfestival, de VVD-leider stond steeds weer in het nieuws. Met hem opent De Groene daarom het nieuwe politieke jaar.
Ontspannen. En geinteresseerd in de wendingen die het gesprek zou nemen. Dat was het beeld dat Frits Bolkestein van zichzelf wilde neerzetten op de avond vol zendtijd die hij kreeg van de VPRO. Hij zei het zelf toen presentator Peter van Ingen hem aan het begin van de eerste Zomergasten van het seizoen vroeg naar zijn benadering van de avond. Bolkestein hield zich aan zijn voornemen. Hij zat lekker op z'n stoel, bewoog niet veel meer dan zijn hoofd, en dan nog zo rustig mogelijk, en verhief geen seconde zijn stem. Overtuigend wist hij het beeld op te roepen van een makkelijke, meegaande zomergast. ‘Zoals u wilt’, zei hij beleefd als Van Ingen hem onderbrak om naar het volgende televisiefragment te kijken. En: ‘U bent natuurlijk de meester over dit programma…’

Het was allemaal onderdeel van zijn act. Net als de ondeugende blik waarmee Bolkestein ‘spontaan’ reclame maakte voor de winkel waar hij zijn kleding koopt en voor de produkten van zijn voormalige werkgever, een grote oliemaatschappij. U gaat over de schreef, schrok Peter van Ingen. Maar het tegendeel was waar. Bolkestein had alles in de hand. Zijn televisie-avond zat stevig in elkaar. Bolkestein toonde dictators, volksmenners, fascisten, communisten en hippies. Allemaal fanatiekelingen die handelden vanuit een ideologie en daar later op terug moesten komen. Of nog moeten komen, aldus onze bescheiden zomergast. Hij gebruikte de beelden om er achteloos mee over zichzelf te vertellen. Over zijn jeugd, zijn vele reizen, maar vooral over zijn vroege inzichten die niemand anders deelde. 'Ik wist niks en ik kon niks’, was het refrein van de avond, gevolgd door: 'Als ik het zag, moeten anderen het ook hebben gezien.’
Slechts een filmfiguur nam Bolkestein als voorbeeld. Dat van de vlaamse politicus Daens, die het heldhaftig opnam voor het onderdrukte volk. 'Ge moet op Daens stemmen, anders gaat er nooit iets veranderen’, was dan ook de laatste zin in dit fragment.