De uivariaties

De uivariaties

Niet van driedradige meun of wrakbaars, van dwergbolk noch lom, snotdolf nergens in zicht maar wel van karper en juist moment om de uiboel bij te fietsen.

Latijn voor ui is cepa. Verkleinwoord cepulla werd het Franse ciboule.

Vervolgens het Nederlandse cibol en cypel, daaruit ontstond het Noord-Nederlandse siepel en het Duitse Zwiebel. Van alle woorden voor ui in wat voor taal dan ook is ui zeker het allerkortste, omdat ui zelf al een afkorting is. Komt van uyen. Meervoud: uyens. Waarin onmiddellijk het Vlaamse enkelvoud ajuin te herkennen valt en het Franse oignon niet veel verder weg ligt. Enkelvoud werd meervoud. Daaruit viel enkelvoudige ui.

Overcorrecte vorm van de enkelvoudige ui is uden. Gemeente naar genoemd.

Juynbol is weinig voor komende, maar des te mooiere achternaam.

Hak wenselijke ui in wenselijke schilfers en verwarm in drie eetlepels boter. Had van tevoren een dikke witte boterham te weken gelegd in een groot glas Puligny-Montrachet, jaartal naar inkomen, en wrijf deze fijn boven de warme ui. Daarbij tevens een eetlepel gehakte platte peterselie, twee kleingesneden sjalotten, verbrijzelde teen knoflook, theelepel zout, halve theelepel gemalen zwarte peper en kwart theelepel gemalen foelie, zelfde hoeveelheid gemalen laurier en tijm. Plus twaalf gepelde gekookte kastanjes.

Alles met elkaar vermengen. Af laten koelen en een rauw ei toevoegen.

Daarmee een karper vullen, overal waar mogelijk. Zelfs de kop zelf. Stevig wikkelen in keukengaren.

Laat de gevulde karper een paar uur met rust. In een aardewerken ovenschotel. Giet daarop twee glazen van genoemde witte wijn. Zout. Zet hem twintig minuten in de oven op tweehonderd graden. Begiet hem vervolgens met het oude kookvocht en bedek met jasje van fijn broodkruim. Daar drie eetlepels gesmolten boter over en nog twintig minuten bakken. Authentiek recept van mevrouw Toklas, de even arbeidzame andere helft van Gertrude Stein. Vergeet niet dat het uit 1954 stamt en hou in het oog dat de karper van schubben ontdaan is en van binnen schoon gemaakt. Anders blijft er niet veel over om te vullen.