Tentoonstelling

De vele kanten van kant

Tentoonstelling: Ander kant

Iedere zichzelf respecterende interieurontwerper maakt tegenwoordig wel op een of andere manier gebruik van traditioneel kant, althans, dat doet de tentoonstelling Ander kant vermoeden. De expositie van een dertigtal interieurobjecten laat zien dat kant – als patroon, stof, of materiaaltechniek – in een enorme variëteit van hedendaagse kunstvoorwerpen figureert. In de meest onwaarschijnlijke designvoorwerpen wordt momenteel wel een kantmotiefje toegepast. De makers van stoelen, vazen, behang en radiatoren verwijzen dankbaar naar kantpatronen. Zelfs hekwerken ontkomen niet aan de kanttrend, en worden opgeleukt met gekantkloste kluwens elektriciteitsdraad. Voor het grotere werk betegelt een kunstenaar simpelweg een heel dorpsplein met klinkertjes in de typerende vorm van kloskant, zoals Elisabeth Ballet in het Franse Pont-Audemer deed.
Het idee van klassiek kant is ook verwerkt in kleinere objecten: van pleisters, borden, en schalen tot heuse afvoerzeefjes. En door het gebruik van nieuwe technieken worden traditionele kanten producten, zoals sieraden, tafelkleden en ornamenten, in een nieuwe vorm gegoten. Carla Nuis maakte bijvoorbeeld met behulp van computermanipulaties en foto-ets technieken een kwetsbaar ogende, fijntjes bewerkte kraal met een driedimensionaal kant patroon.
Verschillende tentoongestelde voorwerpen gaan bovendien verder dan een verwijzing naar het traditionele kantmotief, doordat zij letterlijk gebruik maken van kanten stof. Marcel Wanders’ Crochet Table bijvoorbeeld is een kubus van verstevigd haakwerk, dat de fragiele constitutie van kant behoudt en het tegelijkertijd omvormt tot een zelfdragende constructie. En in een hedendaagse variant op naald- en kloskant maakt Creation Baumann stoffen die door middel van de industriële _lasercut-_techniek van sierpatronen zijn voorzien.
De vele nieuwe ontwerpen die voortborduren op historisch kant roepen de vraag op waar de (onder hedendaagse designers kennelijk wijdverspreide) fascinatie met kant eigenlijk vandaan komt. Volgens de tentoonstelling hebben vormgevers recentelijk de kracht van de «spannende dualiteiten» van kant ontdekt: zij hebben oog gekregen voor de aantrekkelijkheid van de tegengestelde eigenschappen die kant in zich verenigt, zoals open-gesloten en donker-licht.
De populariteit van kant valt misschien ook wel te verklaren door het beeld van ambachtelijkheid, traditie en oorspronkelijkheid dat het handwerk oproept. Ontwerpers van nu wrijven zich ongetwijfeld vergenoegd in de handen om dit quasi-authentieke imago te verweven met hightech, futuristisch design.
De rollen met stroken, kleedjes en lapjes kant uit de historische collectie van Boijmans in een open depot binnen de tentoonstelling bieden impliciet echter ook een andere verklaring voor de kant hype. De historische naald- en kloskanten laten zien dat wit kant en zwart kant verschillende connotaties bezitten. Wit kant roept vooral associaties op met het eenvoudige leven van vroeger, maagdelijkheid, of zelfs oubolligheid – denk aan blozende jonge bruidjes of het tafelkleedje bij grootmoeder thuis. Zwart kant refereert bijna aan het tegenovergestelde: het is sexy als het pikante lingeriesetje van een minnares, of geheimzinnig als de gehaakte omslagdoek van een mooie jonge weduwe. Dat de simpele presentatie van rollen stof zulke veelzijdige, rijke beelden kan oproepen is misschien wel de grootste kracht van kant. En een niet geringe prestatie voor een museumtentoonstelling.
Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam, tot met 30 april