De vele levens van de Peruaanse guerrilla

Lima - Op een universiteitsgebouw gelegen tussen de hoge zandduinen die Lima omringen staat geschreven: ‘De strijd is de juiste weg’. De universiteit, La Cantuta, was in de jaren tachtig en begin jaren negentig een broeinest van extreem-links. ‘Ik herinner me dat er ’s ochtends rode vlaggen werden gehesen. ’s Avonds sloten ze de elektriciteit af’, vertelt een oud-student over de maoïstische guerrilla Lichtend Pad.

In juli 1992 werden negen studenten en een docent van La Cantuta, die zouden sympathiseren met de rebellen, door het leger meegenomen en geëxecuteerd. Kort daarop werd de leider van Lichtend Pad ‘Presidente Gonzalo’ opgepakt. Hij werd, gekleed in een gestreept boevenpak, tentoongesteld in een kooi. Gonzalo kreeg levenslang voor zijn aandeel in de bloedige burgeroorlog die zeventigduizend levens eiste.

Daarna ging het bergafwaarts met de steun voor Lichtend Pad. Maar begin deze eeuw bleek er een tweede generatie te zijn opgestaan, veel kleiner en minder invloedrijk dan de eerste, maar toch. Vorig jaar werd de belangrijkste leider ‘Artemio’, die vanuit de jungle opereerde, in de boeien geslagen. Een beweging opgericht door advocaten van gevangen guerrilla’s wint aan invloed. Vooral onder docenten en studenten. Zij wist al 360.000 handtekeningen van sympathisanten te verzamelen voor de oprichting van een politieke partij. Maar de kies­commissie blokkeerde dit plan. De beweging eist de vrijlating van kopstukken van Lichtend Pad, onder wie Gonzalo.

Ook uit de jungle kwam een levensteken. Lichtend Pad, dat tot zijn nek in de florerende cocaïnehandel zit, riep de bevolking onlangs via een clandestien radiokanaal op zich te bewapenen en te verzetten tegen het ruimen van cocavelden. Met radioboodschappen en op sociale media probeert Lichtend Pad steeds vaker zijn woord te verkondigen, zeggen analisten. >

In internationale media wordt Peru geroemd om de economische groei. De effecten daarvan zijn ook zichtbaar in de trendy wijken en het zakendistrict van Lima. Veel Peruanen vertellen dat alles snel beter wordt. Lima is het begin, zeggen zij.

‘Dat is een leugen’, vertelt Felix Baquerizo, een oudere docent van La Cantuta. Hij was erbij toen Lichtend Pad het op de campus voor het zeggen had. ‘Jongeren van nu zien ook dat de economische voorspoed alleen een kleine groep bereikt.’