De Venetiaanse miljardendam werkt niet

Rome – De voormalige burgemeester van Venetië Massimo Cacciari (75) is de woede voorbij. Tijdens zijn drie termijnen als gekozen burgemeester (van 1993-2000 en van 2005-2010) heeft hij als een leeuw gevochten tegen ‘de domme Mozes’, zoals hij de waterkering, die inmiddels bijna zeven miljard heeft gekost, altijd heeft genoemd. ‘Ik wil het er niet meer over hebben’, grauwt hij deze dagen. Het fragiele wonder Venetië, Werelderfgoed op de lijst van Unesco, is zo ernstig overspoeld dat de stad dreigt te verdrinken. En het was nergens voor nodig geweest.

En dan doet hij het toch weer, de filosoof en eeuwige schaduwleider van links Massimo Cacciari. Hij somt nog een keer op waaróm dit megalomane project vanaf het begin verkeerd was en ook waarom het toch altijd, door iedereen, ‘van Prodi tot Berlusconi’ is omarmd. ‘De lagune Venetië is een schitterend maritiem systeem dat door intelligent onderhoud de eeuwen heeft overleefd’, vertelt Cacciari. ‘De fundamenten werden elk jaar gerepareerd en opgehoogd, onder mijn bestuur lag een zeer werkbaar plan klaar voor het ophogen van de San Marco-basiliek, alle kanalen en bodems werden jaarlijks gecontroleerd en gedregd.’ Het geld was er en de Venetianen zijn nuchtere harde werkers die er niet voor terugschrikken om allemaal de mouwen op te stropen.

Het ‘domme’ project Mozes, dat dertig jaar geleden in gang werd gezet, heeft al het beschikbare geld opgeslorpt. Niet alleen de reële kosten, die van de aanvankelijk geraamde 3,4 miljard inmiddels tot bijna zes miljard zijn gestegen zonder dat de waterkering werkt. Daarbovenop is nog voor minstens één miljard aan smeergeld uitgedeeld, dat in diepe politieke zakken is verdwenen, en waar een slepend juridisch onderzoek nu stukje bij beetje de vinger achter probeert te krijgen. ‘Maar bankbiljetten deppen niet’, concludeerde de krant Il Fatto Quotidiano.

Al die jaren heeft Il Sindaco (‘De Burgemeester’, zoals de Venetianen de geliefde Cacciari nog steeds noemen) zich tegen het belachelijke project verzet. Hij wist wat er gaande was, hij heeft het duizenden keren gezegd. ‘In dit land is het werkelijk zinloos om te wijzen op de eenvoudige waarheid die onder ieders ogen is en was’, aldus Cacciari. ‘Ik kan me ze allemaal herinneren, van rechts tot links alle kranten, alle tv-stations: lang leve de Mozes. Hij werkt niet, hij zal nooit werken en Venetië gaat kapot.’