De verdeling

Nederland krijgt 7214 asielzoekers extra, zo heeft de Europese Commissie in de nieuwe verdeelsleutel deze week bepaald.

Medium commentaar 37 2015 verdeling

Spanje krijgt er 14.931, Polen 9287, Kroatië 1064, Estland 373… Ik stel me voor hoe dat in de praktijk zal gaan. Stel, ik had een baan als journalist in Damascus, een goed leven, vrienden, een mooi appartement, en ik ben alles kwijt. Ik ben al maanden onderweg, eerst via Turkije, daarna heb ik mijn leven gewaagd op een bootje op de Middellandse Zee, vandaar heb ik met duizenden anderen de route gelopen via de Balkan, en nu zit ik in een vluchtelingenkamp in Hongarije, of Italië, of Griekenland. En ik wil maar één ding: naar Engeland of Duitsland. Het liefst Duitsland. Het is een groot land, ik ken er al een paar andere mensen en Duitsers heten me er welkom. Stel dat ze me nu opeens naar bijvoorbeeld Polen sturen? Ik ken er niemand, ik zal Pools moeten leren en in Polen moeten integreren. Daar heb ik deze hele reis niet voor gemaakt.

Dat wordt nog een interessante kwestie. Wie gaat bepalen welke asielzoeker waarheen gaat? En hoe? Gaat dat met nummers, loten, stempels? Mag een land de hoogopgeleide asielzoekers eruit vissen? Want ook al is Europa een Unie, het maakt nogal wat uit of je als asielzoeker in Polen belandt of in Duitsland.

Het is goed dat de Europese lidstaten eindelijk serieus nadenken over een gezamenlijk asielbeleid. Dat hadden ze natuurlijk veel eerder moeten doen – een jaar geleden stond de teller van het aantal doden sinds 2000 aan de kust van de Middellandse Zee al op ruim 25.000. Blijkbaar waren eerst de bijbelse exodustaferelen van de afgelopen maanden nodig om de Europese politici tot actie te doen overgaan. De Nederlandse regering heeft nu een plan gepresenteerd waarmee het naar Brussel zal togen. Het idee is onder andere om ‘EU-hotspots’ voor asielaanvragen in de regio zelf op te zetten, mede om zo mensensmokkel onnodig te maken. Vanuit de hotspot worden vluchtelingen dan vervolgens verdeeld over de EU-lidstaten. Maar omdat die hotspots en dit hele systeem er nog lang niet zijn, zal, aldus het kabinet, de EU het vooralsnog moeten doen met het hervestigingsplan.

De poging om de asiellasten eerlijker over de lidstaten te verdelen, is begrijpelijk, maar met het nieuwe plan miskent de Europese Commissie de vluchtelingenrealiteit. Vluchtelingen komen naar Europa vanwege de perspectieven die het biedt. Veilig zijn Syriërs bijvoorbeeld ook al in Turkije. Ze krijgen er in opvangkampen eten, water, dekens en dus tijdelijke bescherming. Maar voor de lange termijn willen mensen iets opbouwen, ze willen werken, hun kinderen een toekomst geven. Veilig voor de bommen uit Syrië zijn ze ook in Hongarije. Toch nemen mensen nog enorme risico’s, lopen massaal over de snelweg naar Wenen, stappen in een vrachtwagen, zoals de 71 Syriërs, proberen wanhopig vanuit Calais via de tunnel Engeland te bereiken. Mensen maken hun eigen keuzes, soms omdat ze al familie en vrienden in een land hebben, soms omdat ze de taal al spreken, of omdat ze weten dat het land economisch sterk is en ze eerder een kans hebben op een baan en een nieuw leven. Dit biedt, en daar heeft ook Europa baat bij, ook de meeste kans op integratie.

De werkelijkheid van de vluchteling is anders dan die in Brussel. Met dit nieuwe verdeelplan zie ik nieuwe rijen vluchtelingen voor me die van Polen, Estland of Kroatië naar Duitsland gaan.