Muziek

De Verenigde Platen van Amerika

Muziek: Sufjan Stevens, Come on Feel the Illinoise

Wanneer een Amerikaanse chris ten het plan ontvouwt om een album te maken voor elke staat van zijn thuisland roept dat bij sommigen aanvankelijk scepsis op. In een tijd waarin fundamentalistische en conservatieve krachten zorgen voor verdeeldheid onder de mensheid lijkt een religieus geïnspireerd en patriottisch magnum opus wel het laatste waar de wereld op zit te wachten. Die terughoudendheid is in het geval van de veelzijdige singer-songwriter Sufjan Stevens ongegrond. De multi-instrumentalist is de bedenker van dit 50 States Project, maar is als christen eigenlijk meer spiritueel dan traditioneel confessioneel en heeft een af keer van patriottisme. Sufjan Stevens (vernoemd naar de Armeense krijger Abu Sufjan Muhammed) houdt van concepten. Dat blijkt uit de albums Enjoy Your Rabbit (2001), dat de Chinese astrologie behandelt, uit het op de bijbel geïnspireerde Seven Swans (2004) en uit Greetings from Michigan: The Great Lakes State (2003) dat is gewijd aan zijn geboortestaat.

De relativerende teksten en licht experimentele aanpak laten zien dat zijn denk- en werkwijze vooral voortkomen uit een losse manier van ideeën opdoen. Zo is het ambitieuze megaproject in eerste instantie begonnen als publiciteitsstunt om Michigan on der de aandacht te brengen. Toen journalisten en fans het plan se rieus bleken te nemen, besloot Stevens er maar mee door te gaan, met als tweede deelresultaat het wonderschone Come on Feel the Illinoise: een dynamisch en rijk georchestreerd album waarop meer dan dertig instrumenten te horen zijn.

Progressive folk, minimalistische sfeermuziek, choral en vleugjes pop en rock worden moeiteloos met elkaar vermengd en daarom alleen al is Illinoise in drukwekkend. De voor Stevens ken merkende banjo en trompet worden aangevuld en afgewisseld met onder meer piano, gitaar, een strijkkwartet en een klein koor, waarbij ingetogenheid en bevlogenheid hand in hand gaan. De teksten zijn qua onderwerp en vertolking minstens zo divers en apart als de muziek. Met zijn warme en breekbare falsetstem be zingt Stevens vanuit persoonlijk perspectief een aantal historische gebeurtenissen en beroemde in woners van de staat. Zo zijn er verwijzingen naar de grote brand van Chicago, de gesignaleerde ufo’s bij Highland en de World’s Co lumbian Exposition en naar Abraham Lincoln, Frank Lloyd Wright en Superman.

Eén van de meest aangrijpende nummers is de huivering wek ken de ballade (over de beruchte seriemoordenaar) John Wayne Gacy, JR. Door de harmonieuze begeleiding door piano en akoestische gitaar lijkt het nummer in eerste instantie een tra ditioneel liefdesliedje, maar blijkt uiteindelijk een be schouwing vanuit menselijk oogpunt over de man onder wiens huis 28 lijken werden gevonden: «He dressed up like a clown for them/ with his face paint white and red/ And on his best behavior/ in a dark room on the bed/ he kissed them all.»

Sufjan Stevens geeft met Illi noise opnieuw een bijzondere ei gen vi sie op wat het betekent om een inwoner van Amerika te zijn. Het is te hopen dat hij dit groots opgezette zelfonderzoek naar de Verenigde Staten zal voltooien.

Come on Feel the Illinoise (Asth ma tic Kitty/Concurrent) verschijnt op 4 juli