Toneel: Alpha Centauri

De verjaardag van Willem

Christel, een van de secretaresses, kan ook onder de lome deken van een kolossale kater perfect het antwoordapparaat van Droomreizen BV Nederland nadoen. In de kantoorsetting van de voorstelling Alpha Centauri zit ze op de eerste rij, we kijken haar recht in de met doorgelopen mascara omrande ogen, waarachter een soort bloeddorst loert met een hoog ontploffingsgehalte.

Daar komt bij dat toneelspeelster Delilah van Eijck een paar vibrerende stemregisters tot haar beschikking heeft, van warme alt tot hysterisch loeder. Al dat moois voegt zich overigens naadloos in het ensemble dat deze melancholische kantoor-tragikomedie draagt. Voor de tweede keer.

Joeri Vos schreef het stuk zes jaar geleden voor zijn klasgenoten van de Arnhemse Toneelschool. Ze speelden het destijds in de regie van Gerardjan Rijnders. En maakten de afspraak: over een jaar of vijf doen we het nog een keer. Joeri Vos bleek de Nostradamus van zijn generatie: de crisis waar het kantoorpersoneel van Droomreizen BV in 2006 het slachtoffer van was geworden is nu gekwadrateerd, de hinkstapsprongen in de kromming van de ruimtetijd, waardoor de verworpenen van het moderne management toen konden ontsnappen aan hun grauwe dagen, is anno 2012 op een haar na zelfs wetenschappelijk onderbouwd: heen en weer reizen in de tijd zou kunnen! Een van de aspirant-toneelspelers van toen, Tim Murck, kon door verplichtingen elders niet meedoen, Gerardjan Rijnders speelt die rol van de wereldvreemde bèta-ploeteraar Kelvin nu onderkoeld en met een fijnmazige raadselachtigheid.

Het is de verjaardag van Willem, de klusjesman annex conciërge (Rick Paul van Mulligen) die om onnaspeurbare redenen aan meditatie doet, wat een feestelijk register aan stil spel oplevert. Iedereen is die verjaardag vergeten. Dus maken ze er wat van, deze bureau-losers. Joeri Vos, die zelf meespeelt als verfrommelde boekhouder, is een meester in het bedenken van dit soort uit elkaar gelazerde, dramaturgische jigsawpuzzels. Vos schreef een op hol geslagen fuga van alledaagse private waanzin, overgoten met een pittig sausje van bezopen kantoorklets, zeer foute grappen, allemaal uitgekraamd onder de druk van en in de angst voor ‘blauwe brieven’. Met buiten beeld aan de gsm het kind Jesse dat hyper is geworden van scheidingsperikelen. En ín beeld een doorgedraaide manager (ijskonijn Nina) die haar seksproblemen met ­computermedewerker Maarten, tevens levensgezel, het liefst in de publieke ruimte doorneemt, terwijl Kelvin zijn depressieve kamerplant omarmt.

Onder druk wordt alles in de politiek misschien vloeibaar, hier niet. Onder de extreem hoge pressie van het lamlendige nietsdoen (‘We gaan aan het werk’, roept Nina regelmatig, de wanhoopskreet verwaait als een scheet in een netje) krijgt iedere botsing hier de oudtestamentische kracht van een meteorietinslag. En het levert een hilarisch goeie voorstelling op, met smakelijke oneliners, een rookhok dat zijn naam eer aan doet, een papierversnipperaar­slapstickact die goed is en voorbij voor je het weet, en met Gerardjan Rijnders als wandelende voice-over. En dan opeens komt die lus in de tijd, waardoor Jesse aan de telefoon twintig jaar ouder blijkt geworden en het giftige gesprek met zijn moeder doordesemd van stille ontroering. De sjofele Joachim, die al lang ontslagen is maar koppig weigerde te vertrekken, wordt een ijle luchtgeest, zo u wilt: een engel des doods of des geluks, die zijn ­voormalige kantoor­genoten in de lift (waar iets raars mee is) meeneemt naar misschien wel een van de helderste sterren in ons universum, Alpha Centauri. Een heerlijke seizoensuitswinger!


Alpha Centauri is nog tot 24 juni te zien in Theater Bellevue, Grote Zaal, iedere avond om 20.30 uur, www.theaterbellevue.nl