De verloren strijd van sytze van der zee

Het is eeuwig zonde dat Sytze van der Zee zijn slag om de vernieuwing van Het Parool heeft verloren. Zijn droom om van Het Parool een Nederlandse Libération te maken, compleet met bijpassend tabloidformaat, had getuige het razendsnelle tempo waarmee verleden week vrijdag een experimentele Parool-editie op het verlossende formaat de winkels uitvloog, heel wat meer kans van slagen dan C. Smaling en de andere bazen van de Perscombinatie-NDU wilden aannemen.

Tragisch genoeg werd die speciale krant gedrukt als eenmalig eresaluut aan de scheidende hoofdredacteur.
De nederlaag van Van der Zee demonstreert de onzalige gevolgen van het recente monsterverbond tussen de uitgever van Volkskrant, Trouw en Parool en die van NRC Handelsblad en Algemeen Dagblad. Binnen die constellatie heerste geen greintje enthousiasme voor Van der Zee’s spectaculaire plan. Liever dan een vlucht naar voren opteert de zakelijke leiding van de persmammoet voor een sterfhuisconstructie voor Het Parool. De middagkrant, momenteel goed voor een verlies van tien miljoen gulden op jaarbasis, moet redactioneel een zware aderlating ondergaan en zich geheel terugtrekken op het Amsterdamse bastion. Daarmee wordt Het Parool tot afgrijzen van de redactie gedegradeerd tot een regionale krant. Het begin van het einde, vrezen velen, Sytze van der Zee voorop.
Vraagtekens moeten worden gezet bij de echte motivering van de PCM-NDU om geen ruimte te bieden aan Van der Zee’s revolutionaire elan. Een eventuele groei van Het Parool zou uiteindelijk alleen maar ten koste gaan van de vlaggeschepen Volkskrant en NRC Handelsblad. Een binnen haar Amsterdamse reservaat opgesloten Parool komt die twee uitstekend uit. Een vernieuwd Parool volgens de formule-Van der Zee zou heel wat geduchtere concurrentie opleveren voor de wat zelfingenomen geraakte giganten. Het dwarse, flexibele, met aanzienlijk minder taboes dan de collega-bladen behepte Parool zou in opvallende vorm een verfrissend gevaar betekenen binnen de langzamerhand dichtgeslibde verhoudingen in krantenland.
Onder leiding van Van der Zee liet de krant de afgelopen jaren al zien dat er op zijn afdeling van de Wibautstraat minder zelfcensuur heerst dan elders. Zo was het Het Parool dat eerder dit jaar als eerste dagblad berichtte over prins Bernhards NSDAP-lidmaatschap. Als het aan de concurrenten had gelegen, was de lezer hier nooit over geïnformeerd.
Er is binnen de Nederlandse dagbladwereld ongemerkt een nieuwe verzuiling ontstaan, waar interne gedragscodes en ‘zelfregulering’ al evenzeer de vrije publiciteit in de weg staan als voor de oorlog. Gestoken in een nieuw jasje had Het Parool wellicht voor een nieuwe 'doorbraak’ kunnen zorgen. Het tabloid-formaat - handzaam te lezen in de trein, op het strand en andere lokaties waar de reuzevellen van de Nederlandse krant iedere dag weer tot irritaties leiden - was een uistekend medium geweest voor die boodschap. Het werd dan ook resoluut de nek omgedraaid.