De voetbaldroom

Nog drie jaar geleden presteerde de Franse televisie het op Roland Garros aan beide uiteinden van het gravel een camera te zetten en tijdens rally’s lustig heen en weer te schakelen, waardoor de kijker de spelers slechts uit elkaar kon halen dankzij een moedervlek in de linkeroksel van een der combattanten.

Zo bont maken ze het bij het WK niet, maar wel schaadt daar overdaad: record aantal camera’s rond het veld en die dienen dus gebruikt. Zo wordt dit het WK van de close-up. Fraaie beelden soms. Herman Pleij was er bij Barend & Van Dorp lyrisch over omdat nooit eerder zo scherp het shirtgesjor en zwanengesterf (neervallen zonder aanraking) te zien was, terwijl dat naast versiering wezenlijke informatie oplevert: wedstrijden worden erdoor beslist. Zonder die aanpak hadden we nooit Blanco gezien die zich spontaan ter aarde werpt, een dubbele fractuur voorwendt en smeekt om een rode kaart voor Numan, vijf meter verderop. Die man moet voor eeuwig uitgesloten. Voor diezelfde eeuwigheid kan de mini-speelfilm bewaard met Staelens en Kluivert: niemand leest lip en toch weet gans een volk wat zich daar voltrekt. Vooruitgang dus, ware het niet dat de details het overzicht over veld en wedstrijd overwoekeren. Hoorndol word je van herhalingen die de voortgaande wedstrijd overlappen; van schakelingen die je telkens op een andere plek van de tribune en rond het veld kwakken en waardoor je een schitterende opname van graspol, schoen en bal ziet maar geen idee hebt of de middenvelder mee opkomt en hoe de keeper staat opgesteld. Niet elke regisseur maakt het zo bont, maar institutionele blunder van de Fransen is dat bij corners het beeld komt van een camera op de rand van het strafschopgebied: zeventien spelers op een rechte lijn, geen enkele diepte in het beeld en met geen mogelijkheid vallen onderlinge afstanden in te schatten - een flipperkast waaruit de bal naast of in het doel schiet. Pas in de herhaling zie je wie dat hoe deed. Waarmee is aangetoond dat Nederland dan geen wereldkampioen voetbal wordt maar wel, dankzij Lindenberg cum suis, wereldkampioen registratie is.
Te spijtiger dat de publieken zo matig zijn in het ‘drum und dran’. Van verslaggeving (wist u dat Evert 'strafschop’ voorgoed heeft ingewisseld voor 'pingel’?) via slepende studiogesprekjes met trainers, een deprimerende oranjekudde in de studio bij Nederland-Mexico en een behoorlijk gênante vrije opdracht voor Youp van ’t Hek. Natuurlijk mag Wim Kieft blijven omdat hij hartstikke goed en gewoon, en Johan Cruyff omdat hij een sublieme parodie op zichzelf en een heuse cabaretact is. Maar voor werkelijk aardige omlijsting moet men bij de commerciëlen zijn. Niet de Oranje regenjas van Harry Vermeegen, die zich sinds z'n scheiding van Spaan definitief tot hofnar der voetballerij heeft getransformeerd en jubelend een vrije val in het ravijn van wansmaak en kontlikkerij is begonnen (Veronica). Maar Villa BVD van Barend, Van Dorp en Mulder vanuit een Zuid-Frans dorp (RTL4). Sketches voor drie heren. Soms ouwe-jongens-krentenbrood en flauw, maar vaker geestig, informatief, weerbarstig en bovenal, in tegenstelling tot de NOS-routine, met merkbaar plezier gemaakt. Toch, het fraaiste loodsvisje dat het WK begeleidt was de vijfdelige reeks The African Dream over voetbal op dat continent (NPS/RVU). Onvergetelijke beelden (een blik die Rinus Israël op zijn Ghanese internationals werpt, waardoor je zeker weet dat 'never the twain shall meet’) maar ook een prachtprogram van Hans Heijnen over Peter Chauke, uitbater van een illegale kroeg, die als trainer probeert Soweto-jochies aan de bal en uit de bak te houden. Zijn grootste troef is Ronnie Mayindi, tien jaar en briljant. Als Ronnie het niet redt, wordt hij verkeersagent en gaat hij de autodieven in zijn eigen buurt arresteren. Maar wanneer Ronnie in de finale van 2010 de beslissende prachtgoal tegen Nederland maakt, zal ik juichen met de kenners in Peters huiskamercafé: wij hebben alles, zij bijna niks.

  • The Damnation of Harvey McHugh. Australische dramaserie over ambtenaartje in web van intriges. Absurd en geestig. Nog zes van twaalf delen, maar de moeite waard om binnen te vallen. VPRO, woensdag 19.26 uur, Nederland 3.
  • Cosby Kids. Bill praat met kleine kinderen. Ik ben op voorhand verkocht. Tros, donderdag 20.46 uur, Nederland 2.