Menno Hurenkamp

De VVD is moe

Heeft Gerrit Zalm geblunderd door veel te hard te roepen dat gemeenten de burgers ten onrechte geld uit de zak kloppen? Ach. In zijn onderzoekershart zal hij zich schamen. Maar de boodschap dat de vvd de «portemonnee van de burger» – niet een beursje of een knip, maar een bruinleren portefeuille met prominente plekken voor kredietkaarten en service cards voor de automobiel – dat de vvd die bewaakt is weer helder overgekomen. Neem de poll op de site van Elsevier, de natuurlijke habitat van de geoefende vvd-stemmer. De stelling alleen al is prachtig: «Veel Haags gedoe over Gerrit Zalm die opriep om te hoge ozb-rekeningen niet te betalen». Veel Haags gedoe – het is ook een typering van het commentaar op een minister die burgers oproept om de overheid dwars te zitten, maar niet de meest feitelijke. En inderdaad vindt meer dan de helft van de bezoekers dat Zalm groot gelijk heeft: «Gemeenten doen alles om geld binnen te halen.»

Dezelfde Zalm deed rond de invoering van de euro een serie uitspraken over de kosten van levensonderhoud – die niet zouden stijgen. Daar hebben de café bezoekende vvd-stemmers inmiddels heel andere ideeën over. Hoe lang zijn imago als rekenmeester en hoeder van de portemonnee van de burger nu nog standhoudt staat dus te bezien. Overigens zegt het programma van de vvd wonderlijk genoeg heel andere dingen over die lokale belastingen waar Zalm en ook minister van Binnenlandse Zaken Remkes zo tegen zijn. Dat program is namelijk vóór lokale belastingen. We mogen tegenwoordig allemaal liberaal zijn, de liberalen zelf zijn – misschien wel daardoor – het spoor een beetje bijster.

Want het meningsverschil binnen de vvd reikt verder dan het financieel beleid. Ook over de interpretatie van vrijheid lopen de opvattingen ver uiteen. Is het recht op belediging de kern van de vrijheid van meningsuiting, zoals Ayaan Hirsi Ali en Jozias van Aartsen denken? Of staat tussen belediging en vrijheid van spreken de beschaving in de weg, zoals Arno Visser en Hans Wiegel denken? Betekent vrijheid van onderwijs dat burgers zelf hun scholen mogen organiseren, zoals diezelfde Wiegel denkt? Of betekent die vrijheid dat de staat ervoor moet zorgen dat kinderen de juiste dingen leren, zoals Ayaan Hirsi Ali en Rita Verdonk denken? Het is ronduit ironisch dat na jaren van grote woorden over De Verlichting en Pim_style_ zeggen wat je denkt juist de vvd veel erger dan de pvda of het cda worstelt met de multiculturele samenleving. Mag De Moslim «lekker zichzelf zijn», zoals Ed Nijpels ooit het vvd-beleid samenvatte, is hij eigenlijk een man die graag veel geld wil verdienen? Of moet De Moslim net zo lang met de knoet tot hij precies op Ayaan Hirsi Ali lijkt, omdat hij anders blijft broeden op aanslagen?

Geld en vrijheid: de vvd maakt ruzie met zichzelf over de fundamenten van klassieke liberale politiek. Bijna elke week is er bal met kibbelende prominenten. De club zit sinds 1994 in de regering en droomt bijna hoorbaar van 2007. Wiegel in de provincie met een handboei aan de verwarming, Hirsi Ali aan het kabaal trappen bij een internationale organisatie en dan lekker sudderen onder leiding van coming man Mark Rutte. Tot die tijd ren ik naar de tv zodra ik hoor dat er een vvd’er aan het woord is.