De waarheid over simon wiesenthal

De uitzending was vervaardigd volgens de wetten der tv-demagogie. Het was een verzameling sweeping statements en het enige wat de aangeklaagde terug mocht zeggen was: ‘Met de waarheid kan geen enkel compromis worden gesloten.’ Zo deed het Duitse tv-programma Panorama een poging om in twintig minuten de reputatie van Simon Wiesenthal te verwoesten.

Tot vorige week gold hij, behalve in de ogen van de nazi’s, als de Laatste der Rechtvaardigen. Nu werd hij ‘een egomaniakale verspreider van valse geruchten’ genoemd, 'iemand die de overlevenden van de massamoord op de joden jarenlang heeft bedrogen’.
Nee, Bormann heeft hij inderdaad niet kunnen vinden. En ook de zoektocht naar Mengele is mislukt. Maar waarom zweeg de ARD geheel over Franz Stangl, de plaatsvervangende kampcommandant van Treblinka? En over Hermine Braunsteiner, de honderdvoudige kindermoordenares? Of over al die louche DDR-politici en DDR-professoren? Of over die honderden SS'ers uit Mauthausen, een van Wiesenthals vele concentratiekampen? Dat krediet werd Wiesenthal voor geen stuiver gegund. Van het ene moment op het andere was hij omgetoverd in 'een tragische figuur, eerder een praatjesmaker dan een held’.
Het heeft geen nut de discussie aan te gaan over de vraag of Wiesenthal wel of niet bij de arrestatie van Eichmann betrokken is geweest. Relevanter is de vraag naar de motieven van diegenen die Wiesenthal van zijn voetstuk trachten te halen. Ten aanzien van de ARD-verslaggevers heb ik sombere vermoedens: zij streefden ernaar om koste wat het kost op de voorpagina van ’s werelds belangrijkste kranten te komen. Voor de rest was het pure wraak, ten eerste van de Israelische geheime dienst, die Wiesenthal altijd een lastpak vond, ten tweede van een gezelschap joods-Amerikaanse heethoofden, die Wiesenthal nooit hebben vergeven dat hij in de 'affaire-Waldheim’ geen politiek correct standpunt innam. Dat luidde toentertijd: Waldheim moordenaar! Wiesenthal heeft echter van begin af aan gezegd: Waldheim is ongetwijfeld een leugenaar, maar dat maakt hem nog niet tot een oorlogsmisdadiger, althans niet voordat dit is bewezen. Dus werd er (op Wiesenthals initiatief) een commissie geinstalleerd die inderdaad tot de conclusie kwam: Waldheim is slordig met de waarheid omgesprongen, maar er zijn geen aanwijzingen dat hij mensenlevens op zijn geweten zou hebben. Deze conclusie beviel die Amerikanen allerminst - en Wiesenthal krijgt hiervoor nu de rekening gepresenteerd.
Het is een stuitend gezicht: Duitse effectverslaafde journalisten, die samen met een handvol rancuneuze joden de laatste dagen van die oude man proberen te vergiftigen. Bedenk, zei de ARD-moderator, dat het beter is dat wij het 'taboe’ op Wiesenthal doorbreken dan dat neo-nazi’s dat doen. Het is de huichelachtigheid ten top. Ik heb deze week toevallig geen neo-nazibladen onder ogen gehad, maar ik weet zeker: Zij openen allemaal hun voorpagina met het bericht dat onverdachte bronnen hebben aangetoond dat de Weense 'nazi-jager’ in werkelijkheid een joodse zwendelaar is.