Popmuziek

DE ZANGERES ALS GEESTESVERSCHIJNING

POPMUZIEK PJ Harvey

Stories from the Cities, Stories from the Sea heette de cd die PJ Harvey in 2000 uitbracht. Het album was deels opgenomen in New York en deels op het Engelse platteland en die tegenstelling hoorde je terug in de muziek: een mix van drukke en rustige nummers. Na jarenlang in Londen, New York en LA gewoond te hebben is de zangeres teruggekeerd naar haar geboortestreek: de krijtrotsen van het Zuid-Engelse Dorset. Ook nu heeft de omgeving hoorbaar invloed gehad. Na het rauwe Uh Huh Her (2004) klinkt White Chalk opvallend ingetogen. Niet eerder klonk de zwarte romantiek zo naakt. ‘Dear darkness, won’t you cover me again?’ vraagt ze al openlijk in het tweede nummer.
Geen plaat van PJ Harvey klinkt hetzelfde. Voor de nieuwe kocht ze een oude piano en leerde zichzelf wat basisakkoorden. Met vallen en opstaan en geholpen door de metronoom componeerde ze er alle elf liedjes van White Chalk mee. Haar spel is verre van vlekkeloos, maar dat is hier geen bezwaar – het geeft de plaat juist een authentiek karakter. Bovendien wordt ze goed ondersteund door ervaren begeleiders als John Parish, Eric Drew Fieldman en Jim White.

PJ Harvey wordt wel de vrouwelijke Nick Cave genoemd en daar valt veel voor te zeggen. Hun muziek kent dezelfde ruimtelijke sfeer en onderhuidse spanning. Beiden worstelen met grote thema’s als seks, religie, dood en liefde en beiden zijn overtuigende vertolkers van gekweld verlangen.

Op White Chalk gaat dit vaak gepaard met jeugdherinneringen: ‘All those places/ Where I recall the memories/ …And in my thinking steal you away/ Though you never wanted me anyway’, zingt ze in Silence. Polly Jean houdt haar geluid klein en zingt hoog. Op nummers als To Talk to You en The Mountain doet ze dat hoorbaar geforceerd en dat maakt het nog beklemmender. Het is of je de gure wind langs de kust hoort loeien en de luiken voor de ramen van haar landhuis laat klapperen. Slechts het Beach Boys-achtige intro van opener The Devil wekt de verwachting van luchtigheid, maar haar eerste woorden maken daar direct korte metten mee: ‘As soon as I’m left alone/ The devil wanders into my soul.

Ook op momenten waarop ze zich inhoudt blijft de sfeer onheilspellend. ‘Daddy’s in the corner/ Rattling his keys/ Mommy’s in the doorway/ Trying to leave’, zingt ze in The Piano. Wat verder gebeurt blijft onduidelijk, maar later verkondigt ze ijzingwekkend ‘Nobody’s listening’ en ‘Oh God I Miss You’. De spookachtige ambiance van het album komt ook tot uiting op de cover: de zangeres afgebeeld als een geestesverschijning. Brrr.

Bestel
PJ Harvey,
White Chalk,
_Universal

Medium 7897