Appeltjes van Oranje

De zegetocht van Maxima

Het beeld van de week kwam van AT5, stadszender te Amsterdam. Máxima afgelopen maandagochtend, nog voor de start van haar officiële werkbezoek, bij het Paleis op de Dam. Gekleed in een anoniem bruin broekpak zou ze zo uit de tram kunnen stappen, op weg naar de kassa bij Albert Heijn, een effect dat nog eens wordt versterkt door de vormeloze, oer-Hollandse boodschappentas die ze meedraagt, ongetwijfeld met haar werkkleren en wie weet een tupperwaredoosje met kleffe boterhammen kaas. Ook Máxima Zorreguieta is een working girl, maar wel eentje die zich met Pruisische tucht van haar taken kwijt, al is het de vraag hoe lang ze de helse beproeving van drie keer per week koninginnedag zal weten te doorstaan.

Dan de transformatie. Eenmaal gekleed in een spierwit ensemble oogt Máxima meteen als een oppergodin, een heilige maagd, een symbool van zuiverheid en jeugd, die op speedbootsnelheid door de grachten van zondig Amsterdam wordt rondgevaren, aan het hoofd van een bizarre processie te water. Willem-Alexander staat er wat verloren naast — in zijn blik iets van de zwaarmoedigheid van zijn overgrootvader Hendrik, de man die zich placht voor te stellen met de verzuchting: «Ich bin nur das Gepäck». De Diana-factor begint al te werken, zo constateert AT5-commentator Willem Oltmans in de studio. Over Máxima is hij zeer te spreken: «Ze is charming, ze zou de ideale stewardess zijn.» Maar ook: «Willem-Alexander dreigt te worden weggevaagd door deze orkaan, op deze manier holt hij die druiloor van een Charles achterna.» Willem-Alexander lijkt zich nochtans nergens van bewust. Tijdens de rondrit per tram zit hij breeduit glunderend, als een trotse echtgenoot, naast Job Cohen: «Het is zo fijn om eens een keer tweede viool te spelen», spreekt hij in zalige onwetendheid.

De BV Oranje-Nassau heeft al zijn kaarten gezet op Máxima Zorreguieta. Een steekproef in opdracht van RTLNieuws wees uit dat Máxima qua populariteit nu reeds op kop ligt, met 61 procent van de bevolking aan haar voeten. Alleen Juliana scoort even hoog (en dat terwijl ze al jaren geen publieke verschijningen meer maakt). Met Beatrix gaat het heel snel bergafwaarts (nummer vier), terwijl Bernhard op positie tien aan een vrije val bezig is. Om Oranje aan de man te brengen, is Máxima nu al onmisbaar. Ze runt de hele show, van André Hazes tot de Hollandsche Schouwburg. Maar Máxima is een verse kracht, onbeproefd en derhalve onberekenbaar. Er is nog altijd bitter weinig over haar privé-universum bekend. De eerste serieuze Máxima-biografie, van de hand van Het Parool-medewerker René ter Steege (Land van Herkomst, uitgeverij Van Gennep), pakte wat dat betreft gunstig uit, maar dat was vooral te danken aan de fenomenale desinteresse van de biograaf voor zijn onderwerp. In de aanloop naar februari 2002 blijft het elke week maar weer peentjes zweten bij de RVD.

De grote Máxima-tour komt precies vijftig jaar nadat Bernhard zijn eerste officiële bezoek aan Argentinië bracht. Dat bezoek in de zomer van 1951 staat heden volop in de belangstelling in Máxima’s vaderland. Historicus Felix Luna onthulde dat Bernhard onder meer een partij geweren leverde aan de peronistische volksmilities. Ook leverde Bernhard de knowhow voor een atoombom. Dit gebeurde met de inzet van de Nederlandse atoomgeleerde prof. dr. G.J. Bakker, die in het kielzog van Bernhard naar het eiland Huemul in het Nahuel Huapi-meer bij Bariloche werd gestuurd. Daar vond onder leiding van de Oostenrijkse atoomgeleerde Ronald Richter een groot atoomonderzoek plaats. Het ultra-geheime project was een kort leven beschoren. Ronald Richter werd kort na de aankomst van prof. Bakker gearresteerd. Hij zou een bedrieger zijn, die dictator Perón om de tuin had geleid met verhalen over een geheel nieuwe atoomtechniek ten behoeve van het splitsen van atomen. Wat er vervolgens gebeurde met prof. Bakker, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en directeur van het Nederlands Instituut voor Kernfysisch Onderzoek, vermeldt de geschiedenis niet. Het onderstreept echter eens te meer de historische banden tussen Oranje en Argentinië. Volgende week meer over dit stukje onverwerkt verleden.

Goed nieuws voor de aanhangers van de in 1968 overleden Amsterdamse mystica Greet Hofmans, bekend van de naar haar vernoemde crisis van 1956. Was de afgelopen jaren al enige keren naar voren gekomen dat zij zeker niet «de Raspoetin van Soestdijk» was waar de gehele Nederlandse pers haar in de jaren vijftig voor uitmaakte, binnenkort volgt een apart symposium waarmee zal worden aangestuurd op haar volledige rehabilitatie. Het initiatief daartoe komt van de historicus Lambert Giebels, voormalig PvdA-kamerlid, die eerder aandacht schonk aan de affaire-Hofmans in zijn biografie van oud-premier Beel. In de tweede, herziene druk van Giebels’ Beel-boek belooft de auteur «nieuwe feiten». Het symposium zal eind oktober moeten plaatsvinden op historische grond, namelijk die van paleis ’t Loo, waar Greet Hofmans in de jaren vijftig samen met Juliana en Wilhelmina haar eerste conferenties belegde.

Vanaf deze plaats zal de royalty-watcher van De Groene Amster dammer René Zwaap wekelijks zijn licht laten schijnen over de perikelen rond de BV Oranje-Nassau. Dit is het eerste deel.