Waarom zo laat onderkend?

De ziekte van Claus

Prins Claus leed aan een fatale vorm van Parkinson. Uit het feit dat dit zo laat werd onderkend, mag men voorzichtig concluderen dat ook het koningshuis niet onkwetsbaar is voor medische missers.

Bij de Amsterdamse muzikant Rudy Hofman bracht de dood van prins Claus traumatische herinneringen boven aan zijn in 1991 gestorven vader. Net als de prins leed de vader van Hofman aan de ziekte van Parkinson, en dan nog aan dezelfde exclusieve variant. Rudy Hofman: «Mijn vader was voor de ziekte begon een succesvol ondernemer. Maar op een gegeven moment begon hij zich heel vreemd te gedragen, en verloor hij uiteindelijk alles wat hij had opgebouwd. De artsen wisten niet wat er aan de hand was, verklaarden zijn gedrag door depressies, waarvoor hij dan ook medicijnen kreeg. Die pillen hadden echter een volkomen averechtse werking. Dat mijn vader aan een bijzondere vorm van de ziekte van Parkinson leed, die een deel van zijn hersenfuncties aantastte, werd pas ontdekt na zijn dood. De arts van mijn vader in het Haagse Bronovo-ziekenhuis behandelde ook prins Claus — en zo heb ik begrepen dat de kennis die men aan de hand van het geval van mijn vader had verkregen uiteindelijk van belang is geweest bij de behandeling van Claus, die aanvankelijk ook werd behandeld wegens depressies maar uiteindelijk ook Parkinson bleek te hebben. Doordat Claus dezelfde verschijnselen vertoonde als mijn vader werd ontdekt dat ze leden aan dezelfde vorm van Parkinson. Net als mijn vader stierf Claus uiteindelijk aan de gevolgen van een door Parkinson veroorzaakte longinfectie».

De eerste melding dat Claus aan de ziekte van Parkinson leed, dateert inderdaad van 1991. Toen maakte de RVD bekend dat de prins sinds 1987 leed aan de ziekte van Par kinson. Indertijd verbaasde het de pers dat deze melding zo laat kwam. Al in 1982 had de RVD opzien gebaard met een officiële verklaring dat Claus leed aan mentale depressies. Dat werd als een opzienbarend teken van openheid gezien. In september 1982 werd Claus vanwege «vermoeidheidsverschijnselen» opgenomen in het Nijmeegse Sint-Radboud-ziekenhuis. Aanvankelijk dacht de pers aan een relatie met de astma die Claus sinds zijn jeugd had, maar enige maanden daarna kwam de officiële RVD-mededeling dat de prins leed aan «klachten van depressieve aard». De pers, nooit bang voor een amateur-sessie psychologie van de koude grond, kwam vervolgens met een lawine aan mogelijke oorzaken, variërend van Claus’ traumatische ervaringen als kindsoldaat in Hitlers stoottroepen in Italië in 1944, het massale volksoproer in Nederland tegen zijn komst op Drakensteyn, tot aan zijn in de knop gebroken carrière als diplomaat. Zo werd Claus als geen andere Oranje het object van de roddelpers, met wie hij op voet van oorlog kwam te leven en die hij diverse malen met wisselend succes voor de rechter sleepte. Nog kort voor zijn dood boekte Claus een belangrijke juridische overwinning op het weekblad Privé, dat had beweerd dat Claus zou willen sterven in een privé-kliniek in Duitsland.

Vanaf eind 1982 werd Claus een aantal malen langdurig opgenomen in de universiteitskliniek in Bazel. Vervolgens werd de behandeling begin 1983 voortgezet in Breda, waar zijn behandelend geneesheer uit Nijmegen ook een praktijk voerde. Na weer een verblijf in Bazel en vervolgens een bezoek aan een Duits kuuroord leek het met de gezondheid van Claus medio 1983 de goede kant op te gaan, maar in de zomer van 1991 werd hij opgenomen in het ziekenhuis Bronovo in Den Haag, waar hij tot het eind van dat jaar bleef.

De RVD maakte toen ook bekend dat prins Claus aan de ziekte van Parkinson leed. De prins had al vier jaar last van verschijnselen als stijfheid en een maskerachtig gelaat. Door zijn gezondheidsklachten moest hij geregeld bij langdurende bijeenkomsten en evenementen verstek laten gaan.

Rudy Hofman: «Gelet op wat mijn vader is overkomen, lijkt het er heel sterk op dat de artsen in het geval van Claus dezelfde fouten hebben gemaakt. Men heeft niet tijdig onderkend dat het ging om een vorm van Parkinson die de hersenfuncties aantastte en zag de verschijnselen daarvan — zoals de totale verandering van de persoonlijkheid — aan voor een depressie. Vermoedelijk heeft de prins dan ook net als mijn vader jarenlang de verkeerde medicijnen voorgeschreven gekregen.»

De verklaring van de Rijksvoorlichtingsdienst naar aanleiding van het overlijden van de prins-gemaal noemt Parkinson als officiële doodsoorzaak, naast een longinfectie. De Telegraaf weet in zijn overlijdensbericht te melden dat het in het geval van Claus ging om «een milde vorm» van Parkinson. Gezien de omschrijvingen van het ziekteproces van vader Hofman mag dat worden beschouwd als een kolossaal understatement. Claus leed aan een fatale vorm van Parkinson. Zeer betreurenswaardig is dat dat pas zo laat werd onderkend. Daaruit mag men voorzichtig concluderen dat wellicht ook een lid van de eerste familie van het land niet onkwetsbaar is voor medische missers. Tijdiger ontdekking — en bekendmaking — had de vele mensonterende speculaties over de geheime zielenroerselen van de depressieve Claus vermoedelijk in de kiem kunnen smoren.