De Zimbabwaanse Basquiat

Johannesburg - Ze vallen niet op, de Zimbabwanen in Zuid-Afrika. Maar het schijnen er inmiddels bijna drie miljoen te zijn. En als je wat beter oplet zie je ze inderdaad overal. Bezoek een willekeurige boerderij in de noordelijke provincies, en vrijwel alle plaaswerkers zijn Zimbabwaan. ‘Omdat de Zuid-Afrikanen het verdommen om dat werk te doen’, moppert een boer die in de buurt van Pretoria op arbeidsintensieve wijze groente verbouwt. Dagelijks klopt een half dozijn Zimbabwanen bij hem aan op zoek naar werk.Ook vrijwel alle mannen die objecten van ijzerdraad en kralen verkopen zijn Zimbabwaans. Hun stukken variëren van sleutelhangers tot beesten op bijna ware grootte. Ook zie je ze als onderdeel van de eindeloze rijen voor de departementen van Binnenlandse Zaken. Ze hebben tot 31 december de gelegenheid om hun illegale status om te zetten in een legale.
Maar een van de meest fascinerende Zimbabwanen staat op een hoek van 5th Avenue en Hofmeyr Drive in de wijk Linden. Aan verkeers- en lantaarnpalen heeft hij zelfgemaakte schilderijen gebonden. Hij heeft ze met viltstift gemaakt op de achterkant van geplastificeerde reclameborden die ooit een open dag van het Museum van Roodepoort aankondigden. Nadere beschouwing leert dat deze man, Given, die ergens onder een verkeersviaduct slaapt, zeer radicale kunst maakt.
Op sommige schilderijen maakt hij Julius Malema, de luidruchtige, controversiële voorzitter van de ANC-jeugdliga, uit voor een boef. Op een ander krijgt zelfs president Jacob Zuma er ongenadig van langs. Ik koop er twee, een tientje per stuk. Het ene, met drie gekleurde vlakken, behandelt Givens illegale tocht over de grens van Zimbabwe naar Zuid-Afrika. Hij heeft zichzelf getekend, rennend, en schrijft: 'Given. I’m cross the border now because nothing I can wait. Problems of my country is to much. No. Food. No. Jobs. No. Future.’ Het andere gaat over de huizen voor de armen (RDP-houses) die door listige ambtenaren worden ingepikt. 'One of municipality officials put one of their girlfriend into my RDP house. I have a prove of that RDP-house is belongs to me. I am poor and I cannot afford to fight. I tried to get direction but He is nowhere to be found. God will answer.’
Given wil een boekje uitgeven met zijn kunstwerken. Het wachten is op het moment dat hij door een snode galeriehouder wordt ontdekt en een trendy etiket als 'de Zimbabwaanse Basquiat’ krijgt opgeplakt.