Onderzoek De Groene Amsterdammer en De Onderzoeksredactie

De zorgverzekeraars kunnen de zorg niet aan

De zorgverzekeraars kregen in 2006 de regie over de gezondheidszorg. Het gevolg? Zij zwemmen in de reserves, burgers zijn een derde duurder uit en de sector is ten prooi aan bureaucratische chaos.

Medium cf013904 amc2011 wimklerkx

Met de invoering van de Zorgverzekeringswet (2006) werden de zorgverzekeraars de financiële regisseurs van de zorg en kregen ze de opdracht om de almaar stijgende zorgkosten te beteugelen en de kwaliteit van de zorg te bevorderen. De Onderzoeksredactie heeft in opdracht van De Groene Amsterdammer deze ingrijpende stelselwijziging grondig onder de loep genomen en concludeert dat het uitdijen van de kosten waar de Nederlandse ziekenhuiszorg aan lijdt bij lange na niet te diagnosticeren is door te verwijzen naar vergrijzing of hogere ‘zorgconsumptie’. De ziekte zit in het financieringssysteem zelf en in de wijze waarop de spelers met dat systeem omgaan . De verzekeraars hebben als zorgregisseurs gefaald.

Op het gebied van de kostenbeheersing – het hoofddoel – is geen resultaat geboekt. De harde feiten zijn dat de uitgaven voor medisch-specialistische zorg in 2013 een derde hoger lagen dan in 2006 (gecorrigeerd voor inflatie). Waren ze op de nullijn gebleven, dan had Nederland zeker 25 miljard euro bespaard. Niet alleen is op het gebied van de kostenbeheersing geen resultaat geboekt, ook is er niet geïnvesteerd in kwaliteit. De zorgverzekeraars kunnen met veel moeite twintig procent van de behandelingen op kwaliteit en prijs beoordelen. Wij constateren dat de oogst van acht jaar ‘gereguleerde marktwerking’ onder leiding van de zorgverzekeraars bijzonder mager is.

De Onderzoeksredactie voerde tientallen gesprekken met hoofdrolspelers en beslissers, met zorginkopers en medisch adviseurs van de verzekeraars, ziekenhuisdirecties, artsen en wetenschappers. Het machtsnetwerk van de zorgverzekeraars werd in kaart gebracht en hun financiën werden uitgebreid bestudeerd.

Het management van de sector is onzeker en inefficiënt. De toezichthouder – de NZA – heeft interne problemen. Niemand weet precies wat de zorg kost en zelfs de meeste zorgaanbieders weten nog altijd niet goed hoe ze dat in beeld moeten krijgen.

Via het vereveningssysteem maken de zorgverzekeraars bovendien winst op gezonde klanten en verlies op zieke klanten. Het ontbreekt aan een intrinsieke prikkel om te investeren in preventie en te investeren in de groep chronisch zieken.

Ondertussen zijn de zorgverzekeraars in de afgelopen jaren gefuseerd tot vier regionale grootmachten en hebben ze zichzelf rond gegeten: ze hebben tien miljard euro aan reserves in kas.

Hoewel de zorgverzekeraars geen zicht hebben op de kwaliteit en de kosten willen ze hun cliënten voorschrijven naar welke specialist ze moeten gaan. Ze kunnen de kwaliteit van specialisten en van ziekenhuizen nauwelijks beoordelen. De politiek wil hen nu ook de regie van de AWBZ toeschuiven, terwijl ze die van de ziekenhuiszorg niet eens onder de knie hebben.


Het artikel ‘Het zorgkostendebacle’ verschijnt donderdag in De Groene Amsterdammer en staat nu online. U kunt het artikel online lezen als u abonnee bent, door aanschaf van een weekabonnement, of via Blendle.

Voor meer informatie over het werk van De Onderzoeksredactie, zie onderzoeksredactie.nl. U kunt de projecten van De Onderzoeksredactie ondersteunen middels tips of donaties. Op de hoogte blijven van nieuwe projecten van De Onderzoeksredactie doet u via Facebook, Twitter en de nieuwsbrief.