Film: Lovelace

Deden wij dat?

Porno chic verwijst naar de legitimiteit van hardporno in het vrijzinnige culturele klimaat van begin jaren zeventig. Porno kwam midden in de maatschappij te staan door de seksuele revolutie en de release van Deep Throat in 1972, een parodie op seksfilms die later de publieke moraal over de hele wereld onder grote druk zette.

Medium lovelace 48050640 st 2 s high

In deze film, gemaakt en gefinancierd door maffiosi, speelt Linda Lovelace de rol van een vrouw die slechts door fellatio een orgasme kan bereiken. Haar clitoris bevindt zich in de keel. Later verklaarde Lovelace met feministen als Gloria Steinem aan haar zijde dat ze gedwongen was de film te maken, sterker, er was sprake van verkrachting.

Als porno Lovelace-stijl destijds zo chic was, zo bepalend voor de populaire cultuur, moet de conclusie zijn dat de wereld inmiddels erg braaf is geworden, met het twerkende Disney-sterretje Miley Cyrus als enige subversieve uitschieter. Eigenlijk is hardporno steeds minder mainstream. Cyrus’ dansje tijdens de MTV Awards levert het bewijs. Dat was vooral onschadelijk.

De seventies. Wat een bizarre era. In de biografische film Lovelace slagen regisseurs Rob Epstein en Jeffrey Friedman erin de sfeer van de tijd te vangen. Set- en kledingdesigns en muziekkeuze reflecteren de zucht naar far out. Maar in het belichten van het culturele belang van Deep Throat slaan de regisseurs de plank mis. Ze maken er een moreel fabeltje van door te focussen op hoe Linda het slachtoffer werd van haar maniakale echtgenoot, Chuck Traynor (Peter Sarsgaard). Amanda Seyfried speelt de rol van mishandelde vrouw uitstekend. Toch is er een onoverbrugbare kloof tussen haar Linda en het origineel. Seyfried heeft iets popachtigs, terwijl het fascinerende aan Linda nu juist haar harde uitstraling was. De paradox bij de echte Linda was dat je haar kon zien als feministisch icoon én als slachtoffer van de porno chic.

Norman Mailer verwoordt deze complexiteit in de documentaire Inside Deep Throat (2006). Hij stelt de vraag of seks in de populaire cultuur pornografie, kunst of misdaad is. Kunst? Dat dacht men écht in de jaren zeventig. Neem Gerald Diamano, regisseur van Deep Throat. Hij was ervan overtuigd dat het doordringen van hardporno in de hoofdstroom van Hollywood gewoon een kwestie van tijd was. Toen de fbi de film verbood, sprongen velen in de bres voor Diamano en de mannelijke hoofdrolspeler, Harry Reems. Sterren als Warren Beatty en Jack Nicholson schaarden zich achter Reems. Aangezien hij een kunstenaar was, vonden zij, was hij vrij zijn beroep uit te oefenen. Over Linda Lovelace hoorde je deze mannen niet.

Lovelace faalt vooral in de wijze waarop de regisseurs weinig focus weten te brengen in hun vertelling. De relatie tussen Linda en haar ouders zou eigenlijk de kern van het verhaal moeten zijn. Maar in deze film zijn de ouders, overigens uitstekend gespeeld door Sharon Stone en Robert Patrick, slechts karikaturen. Een prachtig moment komt als Linda’s vader gebroken is nadat hij Deep Throat heeft gezien. Patrick speelt de scène met gevoel, zodat zijn pijn duidelijk blijkt, maar vervolgens is zijn tekst ‘Is it something we did?’ vooral lachwekkend.


Te zien vanaf 19 september