Denken over voelen

Vuilbekkende journalisten en gemankeerde avonturiers, patserige nep-helden en kille charlatans: 2014 heeft veel literaire helden voortgebracht. Hier de hoogtepunten volgens onze vaste medewerkers.

Medium cover lucky us a novel  amy bloom

Het was een jaar vol ambitieuze, metafictionele romans over kunst. Rachel Kushner, Siri Hustvedt, Ben Lerner. Allemaal memorabele en interessante, zij het soms ook wel irritante boeken waarin veel wordt gepraat, geëssayeerd, gefilosofeerd. Een roman die zich daar wat mij betreft van onderscheidde, zonder aan ambitie in te boeten, was Lucky Us van de Amerikaanse Amy Bloom.

Het is een even klassiek als wild boek over twee zusjes die in het Amerika van de jaren veertig naar het westen trekken om hun geluk te beproeven. Een archetypisch Amerikaans verhaal over zelfconstructie, maar op een bijzondere manier actueel door Blooms haarscherpe eclectische stijl – gestroomlijnd, maar zo eigen dat je van geliktheid niet kunt spreken – en haar preoccupatie met afwijkende familiesamenstellingen en vloeibare seksuele identiteit.

Het gaat er theatraal aan toe in Lucky Us. Bloom scheert soms langs kitsch (veel bergkristal, champagne, rode gordijnen) maar ze heeft haar pen en thematiek zo volledig onder controle dat ik me kon overgeven aan haar epiek.

Van een zelfreflexievere orde is de essaybundel The Empathy Exams van Leslie Jamison. Een wat gemankeerde maar dappere verzameling over belangrijke onderwerpen die zo complex en abstract zijn dat je je er in een enkel essay eigenlijk alleen maar aan kunt branden: empathie, sentimentaliteit, pijn. Het is een uitvoerige oefening in denken over voelen.

Medium cover the empathy exams

Ook in stijl is de bundel een onderzoek naar empathie. Jamison zoekt uit, met veel talig bewustzijn, hoe ver ze kan gaan met over zichzelf schrijven en waar de grens ligt tussen sentimenteel en pathetisch. Ze slaat verschillende tonen aan, kiest voor elk essay de meest toepasselijke. Ze neemt risico’s, vliegt soms uit de bocht, maar excelleert ook vaak.


Leslie Jamison,The Empathy Exams

Amy Bloom, Wij geluksvogels. e-book. Lucky Us