Desi in hollywood

Met de onthulling in de Volkskrant van afgelopen dinsdag over de negen miljoen gulden smeergeld die een Nederlandse drugsorganisatie aan Desi Bouterse zou hebben betaald, begint het net rond de gewezen legerleider van Suriname zich te sluiten. Het nieuws komt uit de koker van het CoPa-team, het op de connectie Colombia- Paramaribo gerichte drugsopsporingsteam van het politiekorps van de regio Haaglanden, dat al jaren in de weer is met de bewijslast. Het onderzoek was vooral gericht op de verklaringen van spijtoptanten uit de naaste omgeving van Bouterse. Diverse ex-lijfwachten van Bouterse die naar Nederland waren gevlucht, zoals Marcel Nelom en Henny Aboikoni, werden uitgebreid door het CoPa-team aan de tand gevoeld. De informanten stond allen een somber lot te wachten. Eenmaal uitgehoord werden ze tot ongewenste vreemdeling verklaard en terug naar de ‘rechtsstaat’ Suriname gestuurd. Daar verkeren zij in permanent levensgevaar.

Henny Aboikoni was voorheen de lijfwacht van de Surinaamse luitenant-kolonel Etienne Boerenveen, die tien jaar geleden in Miami tot een langdurige gevangenisstraf werd veroordeeld wegens drugshandel. Boerenveen is inmiddels weer op vrije voeten en bekleedt tegenwoordig een hoge functie op het Surinaamse ministerie van Defensie. Enige weken geleden had hij naar verluidt nog een ontmoeting met minister Pronk van Ontwikkelingssamenwerking, tijdens diens rumoerige bezoek aan de gewezen kolonie. Ook was Boerenveen al een keer te gast in Nederland, om zich te laten informeren over de veiligheidsmaatregelen op luchthaven Schiphol.
Voor informanten als Henny Aboikoni was er van Nederlandse kant minder vergevingsgezindheid. In 1986 deserteerde Aboikoni samen met zijn broer Roy uit het Surinaamse leger en trad hij toe tot Ronnie Brunswijks Junglecommando. Nadat zijn broer tijdens de guerrilla-oorlog in het oerwoud was omgekomen, nam Henny Aboikoni in 1987 met vrouw en twee kinderen de wijk naar Nederland. Hier raakte hij verzeild in de drugshandel, hetgeen hem op een gevangenisstraf kwam te staan. Nadat hij zijn straf had uitgezeten, werd Aboikoni door het CoPa- team ingeschakeld als informant. Hij hoopte op die manier een verblijfsvergunning voor Nederland te krijgen, maar kwam bedrogen uit. In het voorjaar van 1994 kreeg hij van de Nederlandse Immigratie- en Naturalisatiedienst te horen dat hij per 1 mei het land moest verlaten.
Hierop dook Aboikoni onder in Tilburg, waar hij op 18 oktober werd gearresteerd. Twee dagen later werd de ongewenste kroongetuige in het diepste geheim op het vliegtuig naar Suriname gezet. Een interventie van de Europese Commissie voor de Rechten van de Mens om de uitzetting wegens levensgevaar voor de betrokken informant te schorsen, kwam te laat. Op 14 november 1994 stelde de speciale rapporteur voor de mensenrechten van de Europese Commissie dat het ministerie van Justitie de mensenrechten heeft geschonden in de zaak-Aboikoni.
Die houding van het kabinet kan Nederland op publicitair gebied nog duur komen te staan. Als het tij namelijk even mee zit, komt er een grote speelfilm over de kwestie-Aboikoni. Frits Hirschland, de gewezen adviseur van het Junglecommando, meldt dat filmmaatschappij Columbia Tristar International hem heeft verzocht op korte termijn een filmscenario over de kwestie- Aboikoni te leveren. Hirschland, in een vroeger leven actief in de muziekbranche, wist de vice- president van de Londense Columbia Tristar-tak, Patrice van der Walle, te interesseren voor een film over Aboikoni. Volgens Hirschland is Columbia met name geinteresseerd in het verhaal omdat op deze manier zowel een burgeroorlog, de internationale drugshandel als het werk van informanten in het drugswezen voor het voetlicht kunnen worden gebracht.
Voor Aboikoni, Nelom en hun lotgenoten is het niet meer dan een doekje voor het bloeden. Maar als de film tenminste een paar slapeloze nachten teweegbrengt bij de verantwoordelijke ambtenaren en politici in Nederland, is er toch nog iets van gerechtigheid geschied. (rz)