Week 22

Deze week

PALESTINA

Vorige week ging De Groene Amsterdammer in haar plastic hoesje vergezeld van het ‘Free Palestine Bulletin’. Een dergelijke bijsluiter is een zuiver commerciële aangelegenheid en valt niet onder verantwoordelijkheid van de redactie, maar van onze uitgever. Eerder dit jaar werd De Groene bijvoorbeeld vergezeld door materiaal van Milieudefensie, het Reumafonds en het Aidsfonds.

Tot onze spijt is de indruk ontstaan dat deze publicatie de steun – impliciet of expliciet – van de redactie geniet. Een aantal lezers heeft ons daarover met enige urgentie ondervraagd. U vindt enkele van hun brieven achter in dit blad.

In de toevoeging van het ‘Free Palestine Bulletin’ is de redactie niet gekend. Normaal gesproken gebeurt dat wel; hier is dat, door praktische omstandigheden, niet gebeurd. Wij betreuren het dat daardoor een misplaatst idee zou kunnen zijn ontstaan over onze journalistieke principes en intenties.

Namens de redactie,

Koen Kleijn, hoofdredacteur a.i.

Rechte rug

De Nederlands-Guatemalteekse

verhoudingen

GUATEMALA-STAD – In zijn beleidsbrief ‘Een zaak van iedereen’ schreef minister Koenders dat Nederland een kritische ‘politieke dialoog’ met zijn partnerlanden moet aangaan, als deze onvoldoende actie ondernemen om de oorzaken van ‘fragiliteit’ (lees: het onvermogen om de grondwet te handhaven) aan te pakken. Guatemala werd als zo’n fragiele staat neergezet: uit de burgeroorlog stammende clandestiene groepen zijn geïnfiltreerd in staatsinstituties om hun belangen te verdedigen. In februari nog vermeldde het dagblad Prensa Libre dat er in 97 procent van de Guatemalteekse misdrijven geen strafvervolging plaatsvindt.

Conform de beleidsbrief vervult de Nederlandse ambassade in Guatemala een voortrekkersrol op het gebied van de bestrijding van straffeloosheid. Zo maakte Nederland zich sterk voor het oprichten van de cicig, een internationale commissie die onder auspiciën van de VN onderzoek moet verrichten naar straffeloosheid, daarbij moet samenwerken met het Openbaar Ministerie en ook moet laten zien hoe je onderzoekt, vervolgt en bestraft. Onlangs doneerde Nederland nog 2,7 miljoen dollar aan de cicig.

Geheel in die lijn sprak Teunis Kamper, de Nederlandse ambassadeur, in een interview met Prensa Libre. Guatemala, zei Kamper, is een fragiele staat mede omdat de justitiële instituties onvoldoende budget hebben om hun werk adequaat te kunnen uitvoeren. Prensa Libre citeerde Kamper die in een persoonlijk gesprek met de procureur-generaal van het Openbaar Ministerie – Juan Luis Florido – geopperd zou hebben dat hij zou kunnen overwegen op te stappen wanneer hij onvoldoende middelen heeft om zijn werk goed te kunnen doen. En daarmee waren de poppen aan het dansen. Niet alleen Prensa Libre, maar ook het dagblad El Periodico schreef dat ambassadeurs zich niet met binnenlandse aangelegenheden mogen bemoeien. Na een klacht van de Guatemalteekse ambassadrice in Nederland bood het ministerie van Buitenlandse Zaken zijn excuses aan, die in de Guatemalteekse pers breed werden uitgemeten.

De woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken gaf als toelichting dat minister Verhagen had besloten de excuses aan Guatemala aan te bieden, omdat ‘de manier en plaats waar de ambassadeur zijn uitspraken met betrekking tot het ontslag van de procureur-generaal publiekelijk (in het interview) heeft herhaald niet passend zijn bij de rol van ambassadeur’. Het incident kon naar tevredenheid worden afgesloten.

In Guatemala zelf, bij de mensenrechtenorganisaties, worden echter de nodige vraagtekens gezet bij de excuses van Nederland. Een woordvoerder van een organisatie voor de bescherming van verdedigers van mensenrechten verklaart anoniem dat ‘het ongelukkig is dat de Nederlandse regering excuses heeft aangeboden. De opvattingen van Kamper zijn niet nieuw en recentelijk ook zo verwoord door EU-officials en vertegenwoordigers van de VN.’ En Orlando Blanco – hoofd van het Secretario de la Paz, dat de uitvoering van de vredesakkoorden moet monitoren – onderschrijft de uitspraken van Kamper. ‘Het OM moet versterkt worden. Het is goed dat deze thema’s in de media worden aangekaart en zo het publieke debat hierover wordt ondersteund.’

Ook het Guatemala Platform (de ngo’s Solidaridad, Impunity Watch, Cordaid, Hivos, icco, Aim for Human Rights en Oxfam-Novib) is bezorgd over mogelijke implicaties van de excuses van Nederland. Een woordvoerder: ‘Wij hopen dat de politiekere lijn die door Nederland is ingezet bij het thema straffeloosheid in Guatemala overeind blijft. Dat is geen gemakkelijke weg. Je moet je er daarbij bewust van zijn dat dit kan leiden tot politieke incidenten. Als er dan geen rugdekking gegeven wordt vanuit Nederland, loop je het risico dat het Nederlandse politieke beleid in Guatemala ook verzwakt.’ Het klimaat van straffeloosheid en schending van mensenrechten in Guatemala vraagt om een stevige politieke dialoog. Het aanzwengelen van het publieke debat kan daarbij een belangrijk middel zijn. Daarvoor heb je een ambassadeur nodig die dat kan en mag verwoorden.

PETER RHEBERGEN

Lege dop

Spookvacature van de Taalunie

Amsterdam – In 2006 kondigde de toenmalige minister van Onderwijs, Maria van der Hoeven, bij de opening van het Nederlands Instituut Marokko (Nimar) te Rabat aan dat de Marokkaanse Universiteit Hassan II-Mohammedia een leerstoel Nederlands zou krijgen, en wel aan de faculteit Ben M’sik, in Casablanca. De faculteit Ben M’sik was als partner gekozen vanwege de goede contacten van de dekaan, Abdelmajid Kaddouri, met Nimar-directeur Paolo De Mas.

De Nederlandse Taalunie en de faculteit Ben M’sik plaatsten in het voorjaar van 2007 een advertentie voor deze ‘leerstoel’, inmiddels tot een eenvoudig docentschap gedevalueerd. De Taalunie begeeft zich in de regel niet in werving en selectie, maar in dit geval wel, en men werkte volgens de advertentietekst nauw samen met de Marokkaanse faculteit. Op 7 september 2007 kreeg de neerlandicus Kees Beekmans (tevens schrijver en columnist in dit blad) bericht dat hij voor de post was aangenomen. Hij zou op 1 januari 2008 kunnen beginnen. De Telegraaf en het AD maakten melding van het ‘historische feit’ dat voor het eerst in de geschiedenis Nederlands zou worden gedoceerd aan een Arabische universiteit. Bericht van de zijde van de nieuwe werkgever liet op zich wachten, maar dat was Beekmans in Marokko wel enigszins gewend.

Begin december 2007 sprak dekaan Kaddouri met de nieuwe docent en bevestigde dat hij per 1 januari kon beginnen. De vertraging zou zijn veroorzaakt door het feit dat het contract tussen sponsor Taalunie en de faculteit Ben M’sik nog steeds niet getekend was. Ben M’sik zou niet bereid zijn zelf in het docentschap te investeren, terwijl dat een voorwaarde van de Taalunie was. Ook de details van het docentschap waren nog onduidelijk. Het precieze aantal uren stond niet vast; Beekmans moest zelf maar eens inventariseren hoeveel uren, bijvoorbeeld, zijn collega Japans gaf. Kaddouri stelde Beekmans een salaris van 1450 euro in het vooruitzicht, wat Beekmans laag vond, en hij deed een tegenvoorstel, zoals dat in contractonderhandelingen niet ongebruikelijk is. Vervolgens bleef het stil. E-mails van Beekmans aan de dekaan en de vice-dekaan bleven onbeantwoord. De aanvangsdatum verstreek.

Toen Beekmans zich eind februari ten langen leste tot de Taalunie richtte met een verzoek om wachtgeld, reageerde de Taalunie onverwacht bits. Hoewel de werving volgens de advertentietekst ‘in samenwerking met de Nederlandse Taalunie’ was georganiseerd, stelde de Taalunie nu dat men ‘formeel buiten de arbeidsrelatie tussen werkgever en werknemer’ stond. Beekmans moest ’t maar met de Marokkanen uitvechten.

Weer gebeurde er niets. Tot 23 april, toen Beekmans tot zijn niet geringe verbazing zag dat op de website van de Taalunie dezelfde advertentie voor dezelfde functie opnieuw was geplaatst, maar nu zonder de woorden ‘in samenwerking met’. Pas daarna kreeg de docent bericht van de dekaan, Kaddouri. De procedure zou vertraging hebben opgelopen omdat Beekmans ‘het salaris had geweigerd’. Van Paolo De Mas van het Nimar vernam Beekmans dat de werkelijke reden ‘een vertrouwenscrisis’ was. Beekmans vermoedt nu dat een column in De Groene Amsterdammer over het gebrek aan respons van Kaddouri daarvoor de aanleiding was – maar die kon Kaddouri, die het Nederlands niet beheerst, niet gelezen hebben. Had er iemand zitten stoken?

Dit alles is jammer voor Beekmans, maar het roept ook een vraag op, die het enkele arbeidsconflict te boven gaat. Hoe kon de Taalunie een advertentie voor een docent Nederlands plaatsen en een sollicitant aannemen, terwijl de baan in feite nog helemaal niet bestond? Wordt vervolgd.

KOEN KLEIJN

No more sugar daddies

Seks in Oeganda

KAMPALA – Onderweg van het vliegveld in Entebbe naar Kampala lacht een gezond tienermeisje je van een metershoog billboard toe. ‘She doesn’t need a sugar daddy’, staat in dikke zwarte letters naast haar gulle lach. Oeganda voert campagne tegen intergenerationele seks, oftewel het sugar daddy-fenomeen. Volgens de campagne is er sprake van een sugar daddy wanneer een meisje een buitenechtelijke seksuele relatie heeft met een minimaal tien jaar oudere man, die in ruil daarvoor haar materiële behoeften bevredigt. Dit soort relaties zouden ertoe leiden dat meisjes tussen de 15 en 24 vier keer zo vaak besmet zijn met het hiv-virus dan jongens van dezelfde leeftijd.

De campagne, die gestart is door Population Service International, een ngo die wordt gesteund door het Oegandese ministerie van Gezondheid, is uniek in zijn soort. Grootscheepse voorlichting op seksueel gebied was voorheen voornamelijk gericht op het bekende A, B, C: Abstinence, Be faithful and use Condoms, maar richt zich in de praktijk vooral op A, onthouding. Dat intergenerationele seks een groot probleem is in Oeganda, blijkt uit een onderzoek dat The Monitor, een nationale krant, onlangs op diverse universiteiten liet uitvoeren. Van de duizend geïnterviewde meisjes bleken 197 een seksuele relatie te hebben met een man die minstens tien jaar ouder is.

De verhouding tussen een sugar daddy en zijn meisje blijkt overigens vaak niet zo zwart-wit als verondersteld. Het beeld van een armoedige, onschuldige tiener die door een manipulatieve man tot het verlenen van seksuele gunsten wordt verleid, klopt niet altijd. Meisjes gaan soms bewust op zoek naar een man om uit te knijpen, zo blijkt uit het onderzoek van The Monitor. Op jacht naar de nieuwste mobiele telefoon of de hipste kleding of om professioneel hogerop te komen, proberen ze vaak een oudere man te regelen. Sommige meisjes verklaarden er zelfs verschillende mannen op na te houden: één voor elk van hun behoeften. Ook de ouders staan niet onverdeeld negatief tegenover een sugar daddy binnen de familie. Soms worden de meisjes door hun families zelfs aangemoedigd. Een oudere man met geld betekent een lastenverlichting voor de hele omgeving.

Iets dichter bij Kampala kijkt een oudere, net geklede man je gewichtig aan vanaf zijn billboard. ‘Would you let this man be with your teenage daughter? So why are you with his?’ staat ernaast. Het is een directe vraag, met een direct doel. ‘Cross-generational sex stops with you.’

Maar als je ‘anti-sugar daddy Uganda’ googelt, beland je, wrang genoeg, bij www.sugardaddymeet.com. ‘Sugar Daddy – rich and successful. No time for games? Looking to support and pamper women who will treat you like a king? Doctors, Lawyers, Busy Professionals, time to be a Sugar Daddy! Sugar Baby – attractive and young. Struggling in the early part of your career? Seeking a generous benefactor to mentor and take care of you – perhaps financially?’ Het land van herkomst is vast voor je ingevuld wanneer je doorklikt: Oeganda.

JIKKE WECHGELAER

Koninklijke Spelen

De Olympische spelen van 2012

LONDEN – De gevolgen die de Olympische Spelen van 2012 voor Londen zullen hebben worden langzaam duidelijk. In het oosten van de stad, waar de onderdelen grotendeels zullen plaatsvinden, strijden de kleine middenstand, huiseigenaren en voetbalverenigingen tegen het landjepik van de gemeente. Op de aanslagbiljetten van de gemeentelijke belastingen is reeds de financiële nevenschade zichtbaar en met stille wanhoop lezen belastingbetalers verhalen over begrotingen die veel te optimistisch zijn opgesteld. Sporthaters zijn al helemaal slecht af, want de onderminister voor Sport, Gerry Sutcliffe, wil dat bedrijven hun werknemers actief gaan aanzetten tot sportief gedrag. Dat moet volgens hem leiden tot een paar extra olympische medailles, maar vooral tot een productiever arbeidsleger.

Onrust over de olympische plannen is ontstaan bij de goede burgers van Greenwich, een van de ‘olympische stadsdelen’. Er gaan geruchten dat hun park langer dan een jaar dicht moet en, nog erger, dat er bomen uit de tijd van Charles II zullen worden gekapt vanwege de paardensportwedstrijden in het park. De voornaamste reden om voor Greenwich Park te kiezen is het fotogenieke uitzicht vanaf de heuvels. Aan de voet van het park liggen koninklijke paleizen en het oude marineziekenhuis van Greenwich. Ter linkerzijde is de binnenstad te zien, recht vooruit de wolkenkrabbers van Canary Wharf en ter rechterzijde de Millennium Dome, al kijken Londenaren daar liever niet naar. Ertussendoor kronkelt de Theems.

Voornaamste attractie van het park is de Sterrenwacht, door Christopher Wren voor 520 pond (iets boven het budget) gebouwd in opdracht van Charles II. Verder herbergt het park Romeinse resten (Julius Ceasar vond het park geschikt om er met zijn leger te kamperen), een hoekje voor de herten, een cricketveld en een gedenkplaats voor Queen’s Oak, een eik die zo hol was dat de politie die als celruimte gebruikte voor mensen die zich in het park hadden misdragen. De boom bezweek vier jaar geleden bij een wolkbreuk. Met zo’n geschiedenis en populariteit is het niet verbazingwekkend dat de organisatoren van de Spelen er iets mee wilden doen.

Het bericht dat het park, dat al meer dan driehonderd jaar voor iedereen toegankelijk is, misschien vijftien maanden dicht moet om er een paar weken lang te kunnen paardrijden is voor de meeste mensen in de omgeving, van joggende advocaten uit Blackheath tot de voorzitter van de Deptford Action Group for the Elderly, ondenkbaar.

Volgens de olympische dressuurtrainer Dane Rawlins is het park met zijn 74 hectare bovendien eigenlijk te klein om als goede locatie te dienen.

Krap of niet, er is een detail dat pleit voor Greenwich Park. Dressuurkampioene Zara Philips, de 27-jarige kleindochter van koningin Elizabeth, hoopt tijdens die Spelen deel te nemen aan de military. En wat is een betere locatie dan een park waar koning Henry VIII joeg op herten (en met Anne Boleyn danste onder de genoemde eik), waar koning James I een fraaie muur omheen zette en waar Elizabeth I, de maagdelijke koningin, op One Tree Hill, ‘from bus’ness free, enjoyed the scene’. Philips zelf lijkt niet helemaal overtuigd van de haalbaarheid, of zoals ze het met gevoel voor understatement uitdrukte: ‘It will be interesting to see how they fit us all in.’

PATRICK VAN IJZENDOORN

Redactie, medewerkers en oud-medewerkers van De Groene Amsterdammer zijn getroffen door het overlijden van de jurist en tekenaar

Willem van Manen

Vele jaren was Van Manen advocaat van De Groene, bijvoorbeeld in de slepende zaak die Erica Terpstra in de jaren tachtig tegen het blad aanspande. Hij schreef ook, een enkele keer, in dit blad, over zijn betrokkenheid bij de anti-apartheidsstrijd in Zuid-Afrika. Wij herinneren hem als een ontzettend interessante, erudiete en buitengewoon aardige man, die voor het voortbestaan van De Groene in moeilijke tijden van groot belang is geweest.

Redactie en medewerkers
De Groene Amsterdammer